17 października 1863 r. Romuald Traugutt został dyktatorem Powstania Styczniowego.
Początkowo wcale nie był zwolennikiem walki zbrojnej z zaborcą, zdając sobie sprawę z militarnej przewagi Rosjan.
Kiedy został ostatnim dyktatorem Powstania Styczniowego, miał świadomość, jak niezwykle trudna jest sytuacja powstańców, mimo to poczynił szereg działań zmierzających do ratowania upadającej insurekcji.