Listen

Description

Nuacht Mhall. Príomhscéalta na seachtaine, léite go mall.

*

Inniu an 17ú (seachtú lá déag) de mhí Dheireadh Fómhar. Is mise Alanna Ní Ghallachóir.

Dé Máirt, fógraíodh Buiséad 2021 in Éirinn, an buiséad is mó a chonaic an tír riamh. Tá €17.75 billiún le caitheamh ag an rialtas agus leath den iomlán ar chursaí a bhaineann le tacaíochtaí coróinvíris. Dúirt an tAire Airgeadais Paschal Donohoe gurb é an t-am ceart le léibhéal mullaigh de thacaíocht an Bhuiséid. Tá €14 mhilliún sa bhreis (ardú 23%) curtha ar fáil don Ghaeltacht agus cursaí Gaeilge, agus €4 bhilliún sa bhreis don earnáil sláinte.

Sna míonna a leanas, beidh ar na hiarsmalanna Ollanacha a mbailiúcháin a athbhreithniú. Tar éis tuairisce a scríobh, d’ordaigh an rialtas do na hiarsmalanna go gcaithfidh siad pictiúir atá ceangailte le stair na coilíneachta sa tír a aimsiú agus na saothair ealaíne a thabhairt ar ais chuig a dtíortha dúchasacha. Dúirt stiúrthóir an Rijksmuseum go mbeadh fáilte chuig struchtúr foirmiúil chun na saothair a chur ar ais.

Thaistil an roicéad Soyuz Rúiseach ón Domhan go dtí an Stáisiún Spáis Idirnaisiúnta ar luas lasrach, ag críochnú a thurais i dtrí uaire agus trí nóiméad. Bhí beirt spásaire ón Rús agus aon spásaire NASA amháin ar bord an roicéid. Roimh a heitilt, dúirt an Dochtúir Rubins, “Tá comhphairtíocht dochreidte againn.” Tá plean ag NASA agus Roscosmos comhphairtíocht roinnt-eitiltea leanúint agus tá comhráití ag dul ar aghaidh, a dúirt urlabhraí Roscosmos.

*

Léirithe ag Conradh na Gaeilge i Londain. Tá script ar fáil i d'aip phodchraolta.

*

GLUAIS

tacaíochtaí - supports

leibhéal mullaigh - record level

an earnáil sláinte - the health sector

iarsmalanna - museums

bailiúcháin - collections

saothair ealaíne - works of art

ar luas lasrach - at lightning speed

comhphairtíocht roinnt-eitilte - flight-sharing partnership