સમય: Time:
એક સામાન્ય અને સાચી કહેવત છે કે, "સમય અને ભરતી કોઈની રાહ જોતા નથી", જેનો અર્થ એ થયો કે સમય કોઈની રાહ જોતો નથી, દરેકવ્યક્તિએ સમયની સાથે ચાલવું જોઈએ. સમય આવે છે અને સામાન્ય રીતે અટકતો નથી. દરેક માટે સમય મફત છે, પરંતુ તેને કોઈ વેચી કે ખરીદી શકતું નથી. તે જંગલ ન કરી શકાય તેવું છે, એટલે કે, કોઈ તેને મર્યાદિત ન કરી શકે. હવે સમય આવી ગયો છે કે બધા આસપાસ હોય. તેના જીવનમાં કોઈ તેને હરાવી શકતું નથી અને ન તો તેને જીતી શકે છે. સમયને આ દુનિયાની સૌથી મજબૂત વસ્તુ કહેવામાં આવે છે, જે કોઈને પણ નષ્ટ કરી શકે છે અથવા સુધારી શકે છે.
સમય ઘણો શક્તિશાળી છે; તેની સામે કોઈ ઘૂંટણિયે ન પડી શકે, પરંતુ તેને હરાવી શકતું નથી. આપણે તેની ક્ષમતા માપી શકતા નથી, કારણ કે કેટલીક વખત તે જીતવા માટે પૂરતું હોય છે અને ક્યારેક જીતવા માટે આખી જિંદગી લાગે છે. એક ક્ષણમાં કોઈ ધનવાન ન હોઈ શકે અને એક જ ક્ષણે કોઈ ગરીબ ન હોઈ શકે. જીવન અને મૃત્યુ વચ્ચેના તફાવત માટે માત્ર એક જ ક્ષણ પૂરતી છે. બધી ક્ષણો આપણને સુવર્ણમાં લાવે છે, આપણે માત્ર સમયના સંકેતને સમજવાની અને તેનો ઉપયોગ કરવાની જરૂર છે.
દરેક ક્ષણ જીવનમાં નવી તકોનો વિશાળ ભંડાર છે. તેથી, આપણે આ કિંમતી સમયને જવા દેવો જોઈએ નહીં અને હંમેશા તેનો સંપૂર્ણ ઉપયોગ ન કરવો જોઈએ. જો આપણે સમયના મૂલ્ય અને ચિહ્નને સમજવામાં વિલંબ કરીશું, તો આપણે આપણા જીવનમાંથી સુવર્ણ અને સૌથી મહત્ત્વનો સમય ગુમાવી દઈશું. જીવનનું આ સૌથી પાયાવિહોણું સત્ય છે કે આપણે આપણી સુવર્ણ તકને બિનજરૂરી ગણીને આપણી સુવર્ણ તકને ક્યારેય દૂર ન જવા દેવી જોઈએ. આપણે હકારાત્મક અને મહેનતાણાની રીતે સમયનો ઉપયોગ કરીને આપણા ગંતવ્ય સ્થાને જવું જોઈએ. સમયનો ઉપયોગ કરવા માટે યોગ્ય સમયે તમામ કામ કરવા માટે ટાઇમ ટેબલ બનાવવું જોઈએ
एक आम और सही कहावत है कि, “समय और ज्वार-भाटा किसी का इंतजार नहीं करते हैं”, जिसका अर्थ है कि, समय किसी का भी इंतजार नहीं करता है, सभी को समय के साथ-साथ चलना चाहिए। समय आता है और हमेशा की तरह चला जाता है पर कभी भी रुकता नहीं है। समय सभी के लिए निःशुल्क होता है, लेकिन कोई भी इसे कभी भी न तो बेच सकता है, न ही खरीद सकता है। यह अबंधनीय है, अर्थात् कोई भी इसकी सीमा निर्धारित नहीं कर सकता है। यह समय ही है, जो सभी को अपने चारों ओर नचाता है। अपने जीवन में कोई भी न तो इसे हरा सकता है, और न ही इससे जीत सकता है। समय को इस संसार में सबसे ताकतवर वस्तु कहा जाता है, जो किसी को भी नष्ट या सुधार सकता है।
समय बहुत ही शक्तिशाली होता है; कोई भी इसके सामने घुटने टेक सकता है, लेकिन इसे हरा नहीं सकता। हम इसकी क्षमता को मापने में सक्षम नहीं है, क्योंकि कभी-कभी जीतने के लिए एक पल ही काफी होता है और कभी-कभी जीतने के लिए पूरा जीवन लग जाता है। कोई भी एक पल में अमीर हो सकता है और कोई भी एक ही पल में गरीब भी हो सकता है। जीवन और मृत्यु के बीच में अन्तर के लिए केवल एक ही पल काफी होता है। सभी पल हमारे लिए स्वर्णावसर लाते हैं, हमें तो केवल समय के संकेत को समझ कर उसका प्रयोग करने की आवश्यकता है।
हर पल जीवन में नए अवसरों का एक बड़ा भंडार है। इसलिए, हमें इस कीमती समय को जाने नहीं देना चाहिए और हमेशा इसका पूरा उपयोग करना चाहिए। यदि हम समय के मूल्य और संकेत को समझने में देर करते हैं, तो हम अपने जीवन से स्वर्णावसर और सबसे महत्वपूर्ण समय को खो देंगे। यह जीवन का सबसे आधारपूर्ण सत्य है कि, हमें कभी भी अपने स्वर्ण अवसर को अनावश्यक समझते हुए अपने से दूर जाने नहीं देना चाहिए। हमें सकारात्मक और लाभकारी रुप में समय का प्रयोग करते हुए, अपने गन्तव्य तक जाना चाहिए। समय का सदुपयोग करने के उद्देश्य से सभी कामों को सही समय पर करने के लिए समय-सारणी बनानी चाहिए।
