Τίτλος πρωτότυπου: Auguste Villiers de L'Isle-Adam "L'Ève Future" (1886)
Το L’Ève future αποτελεί ένα από τα πιο ιδιότυπα κείμενα του ύστερου 19ου αιώνα, στο μεταίχμιο συμβολισμού, ντεκαντάνς και πρώιμης επιστημονικής φαντασίας. Ο Villiers (1838–1889), αριστοκρατικής καταγωγής αλλά οικονομικά περιθωριοποιημένος, υπήρξε βαθιά εχθρικός προς τον αστικό ορθολογισμό και τον επιστημονικό θετικισμό της εποχής του. Το έργο του διαπνέεται από μεταφυσική αγωνία, ειρωνεία και μια εμμονή με το απόλυτο και το τεχνητό, στοιχεία που κορυφώνονται στο L’Ève future.
Το μυθιστόρημα δημοσιεύθηκε αρχικά σε συνέχειες και κατόπιν ως αυτοτελής έκδοση το 1886. Η υποδοχή του υπήρξε περιορισμένη στην εποχή του, αλλά η μεταγενέστερη κριτική το ανέδειξε ως θεμελιακό κείμενο για τη φαντασιακή κατασκευή του android και για τη φιλοσοφική διερεύνηση της τεχνητής ζωής. Η επιλογή του Thomas Edison ως χαρακτήρα δεν λειτουργεί ρεαλιστικά, αλλά αλληγορικά: ενσαρκώνει την πίστη της νεωτερικότητας ότι η τεχνολογία μπορεί να υπερβεί τη φύση και να «διορθώσει» την ανθρώπινη ατέλεια.
Η Hadaly, η τεχνητή γυναίκα του έργου, δεν παρουσιάζεται απλώς ως μηχανικό ομοίωμα, αλλά ως αισθητικό και μεταφυσικό κατασκεύασμα. Το κρίσιμο σημείο της αφήγησης δεν είναι η τεχνική της δημιουργία, αλλά η μετατόπιση της επιθυμίας: η προτίμηση του ιδεατού, ελεγχόμενου και προβλέψιμου έναντι του ζωντανού και ασταθούς. Το μυθιστόρημα δεν υμνεί αυτή τη μετατόπιση· αντιθέτως, τη φορτίζει με ειρωνεία και υπαρξιακή αμφισημία. Η «τελειότητα» της Hadaly αποκαλύπτει το κενό της, υπονοώντας ότι η απομάκρυνση από το ανθρώπινο δεν οδηγεί στην υπέρβαση αλλά στην απονέκρωση του νοήματος.
Συχνά κατηγορημένο για μισογυνισμό, το L’Ève future μπορεί επίσης να διαβαστεί ως κριτική της ανδρικής φαντασίωσης και της αισθητικοποίησης της γυναίκας ως αντικειμένου. Η τεχνητή Εύα δεν είναι τόσο γυναίκα όσο καθρέφτης της ανδρικής αδυναμίας να αντέξει την ετερότητα. Έτσι, το έργο λειτουργεί λιγότερο ως πρόβλεψη της τεχνητής νοημοσύνης και περισσότερο ως φιλοσοφική αλληγορία για τα όρια της επιθυμίας, της αναπαράστασης και της τεχνολογικής ύβρεως.
Το έργο υπάρχει ελευθέρα διαθέσιμο εδώ:
https://www.gutenberg.org/ebooks/26681
Μετάφραση και ανάγνωση Γρηγόριος Καλογιάννης
Η ηχογράφηση δεν έχει κερδοσκοπικό χαρακτήρα. Επιτρέπεται η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση και ενσωμάτωση, με όρους Creative Commons BY-NC (αναφορά σε δημιουργούς - μη εμπορική χρήση).
