Το L'Ève future αποτελεί θεμελιώδες κείμενο για την κατανόηση της σχέσης μεταξύ ανθρώπου, τεχνολογίας και φαντασίας, και η επιρροή του στον κινηματογράφο είναι βαθιά και πολύπλευρη. Δεν πρόκειται απλώς για μια ιστορία ρομπότ, αλλά για ένα φιλοσοφικό δίλημμα που ο κινηματογράφος εξερεύνησε επανειλημμένα.
Η Hadaly είναι το πρωτότυπο της τεχνητής συντρόφου, δημιουργημένη για να είναι τέλεια υπόσταση του αρσενικού ιδεώδους, απαλλαγμένη από τις «αδυναμίες» της πραγματικής γυναίκας. Αυτή η ιδέα έγινε θεμέλιος λίθος του κινηματογραφικού είδους της επιστημονικής φαντασίας.
«Μετρόπολις» (1927, Φριτς Λανγκ): Η Μαρία-ρομπότ είναι η άμεση κληρονόμος της Hadaly. Είναι μια τεχνητή γυναίκα δημιουργημένη από έναν επιστήμονα-μαγο, ο οποίος χρησιμοποιεί την τεχνολογία για να χειραγωγήσει τα συναισθήματα και να καταστρέψει την κοινωνία.
«Blade Runner» (1982, Ρίντλεϊ Σκοτ): Οι «ρεπλίκαντ» και ιδιαίτερα η Ρέιτσελ, που ανακαλύπτει ότι οι αναμνήσεις της είναι εγχυμένες, συνεχίζουν το φιλοσοφικό ερώτημα του Βιλιέ: Τι μας κάνει ανθρώπους; Η τεχνητή ζωή αναζητά την ψυχή της.
Ο Τόμας Έντισον (που στο έργο είναι ο ίδιος ο εφευρέτης) δεν είναι ο ουδέτερος επιστήμονας. Είναι ένας συμβολιστής μάγος, ένας δημιουργός που παίζει με τη ζωή και τη συνείδηση. Αυτό το πρότυπο ενώνει την τεχνολογία με την αλχημεία.
Οι ταινίες για τον Φρανκενστάιν κληρονομούν το αρχέτυπο του δημιουργού που ξεπερνά τα θεϊκά όρια, αλλά ο δόκτωρ Έντισον στο «L'Ève future» είναι πιο ψυχρός και τεχνοκρατικός, προμηνύοντας τον Δόκτωρ Στρέιντζλόουβ ή τον Ντέιβιντ στο «Προμηθέας» του Ρίντλεϊ Σκοτ.
«Η Μηχανή του Χρόνου» (1960, Τζορτζ Πάλ): Ο ρόλος του επιστήμονα-εφευρέτη που δημιουργεί έναν τεχνητό κόσμο έχει ρίζες σε αυτό το αρχέτυπο.
Η Hadaly είναι εξοπλισμένη με «φωνογράφους» και «ηλεκτρικά όργανα» που αποθηκεύουν κίνηση, ομιλία και συμπεριφορά. Αυτή η ιδέα της ζωής ως προγράμματος ή συνόλου ηχογραφήσεων είναι προφητική.
«The State of Things» (1983, Βιμ Βέντερς): Η ταινία εξερευνά τη δυνατότητα να καταγραφεί και να αναπαραχθεί η ανθρώπινη εμπειρία μέσω της τεχνολογίας (φωτογραφία, βίντεο), ένα θέμα που ο Βιλιέ αγγίζει με τους φωνογράφους της Hadaly.
«Her» (2013, Σπάικ Τζονζ): Αν και η «σύντροφος» είναι λογισμικό χωρίς σώμα, το δίλημμα είναι ίδιο: η αγάπη για μια τεχνητή νοημοσύνη, δημιουργημένη για να ικανοποιεί. Εδώ ο Έντισον έχει μετατραπεί σε εταιρεία λογισμικού.
«Ex Μachina» (2014, Άλεξ Γκάρλαντ): Η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης και η σχέση με τον δημιουργό της αντηχεί το δυναμικό δίπολο Έντισον-Hadaly.
Το μυθιστόρημα είναι μια από τις πρώτες κριτικές στον μηχανισμό της εικόνας. Η Hadaly είναι η απόλυτη φαντασίωση, μια «αύρα» χωρίς ουσία, που εγείρει το ερώτημα: Αγαπάμε το πρόσωπο ή την προβολή του;
Ταινίες του Τζιν Κέλι πραγματεύονται την εμμονή με την τεχνητή εικόνα και την απώλεια της πραγματικότητας.
«Blade Runner 2049» (2017, Ντενί Βιλνέβ): Η σχέση του Κ με την τεχνητή σύντροφό του Τζόι είναι μια άμεση εξέλιξη της ιστορίας του Βιλιέ, εξερευνώντας την ψευδαίσθηση της οικειότητας και του συναισθήματος σε ένα προγραμματισμένο περιβάλλον.
Το L'Ève future δεν «προβλέπει» απλώς τη ρομποτική, αλλά πλαισιώνει τα βασικά διλήμματα που απασχολούν τον κινηματογράφο επιστημονικής φαντασίας:
Η ηθική της δημιουργίας.
Η αποξένωση μέσα από την τεχνολογία.
Η σύγχυση μεταξύ πραγματικότητας και προσομοίωσης.
Η σεξουαλικότητα προς μη-ανθρώπινες οντότητες.
Είναι, κατά κάποιο τρόπο, ο πρώτος σκελετός για μια ολόκληρη κινηματογραφική παράδοση, που εκτείνεται από τον εξπρεσιονισμό του Λανγκ έως τον νεο-νοουάρ του Σκοτ και τον ρομαντισμό του Τζονζ. Οι αναφορές σε αυτό είναι συχνά διανοητικές και θεματικές, παρά απευθείας διασκευές, γεγονός που μαρτυρά τη βαθύτερη επίδραση του έργου στον πολιτισμό.
Εικόνα με θέμα από την ταινία Ex Machina (2014)
Μετάφραση και ανάγνωση Γρηγόριος Καλογιάννης
Η ηχογράφηση δεν έχει κερδοσκοπικό χαρακτήρα. Επιτρέπεται η αναπαραγωγή, αναδημοσίευση και ενσωμάτωση, με όρους Creative Commons BY-NC (αναφορά σε δημιουργούς - μη εμπορική χρήση).
