🚀 ჩერნობილის რეაქტორი აფეთქდა ზუსტად იმ ღილაკისგან, რომელიც მის ჩასაქრობად იყო შექმნილი. როგორ მოხდა ეს?
🎙 წამყვანები: ჯუკა (პროფ. ჯუანშერ ჯეჯელავა) და ლუი (გიორგი)
📝 ეპიზოდის ბლოგი: https://georgianscience.blogspot.com/2019/06/16.html
⏱ ეპიზოდის სარჩევი
00:00:00 ბირთვული უსაფრთხოების ინსტრუქტაჟი და ბანანის ექვივალენტი
00:05:35 26 აპრილი, 1986: ექსპერიმენტი, რომელიც აფეთქებით დასრულდა
00:11:47 РБМК: გრაფიტის აგურები, არხები და პლუტონიუმი
00:17:44 დღევანდელი თვალით: უსაფრთხოების საშინელება
00:23:40 კრიტიკული მასა და ჯაჭვური რეაქცია
00:30:07 ურან-235: სამი ნეიტრონი და გეომეტრიული პროგრესია
00:36:05 საკონტროლო ღეროები და გრაფიტის მოდერატორი
00:40:22 დადებითი სიცარიელის კოეფიციენტი
00:44:30 ქსენონით მოწამვლა: რეაქტორი, რომელიც „იგუდება“
00:49:18 AZ-5: ჩაქრობის ღილაკი, რომელმაც რეაქტორი ააფეთქა
00:55:44 აკრძალული დიაგნოზი: 38 ოფიციალური მსხვერპლი
01:02:58 როგორ აზიანებს რადიაცია უჯრედებს და მოჩვენებითი რემისია
01:08:47 სამი მყვინთავი, კორიუმი და 400 მანეთი
01:15:16 რენტგენი, ზივერტი, გეიგერის მთვლელი და სასიკვდილო დოზა
01:19:32 ფრენები, ორსულობა და ბუნებრივი რადიაციული ფონი
01:25:38 ბირთვული აფეთქების მითები: ჰიროსიმა, ნაგასაკი
01:30:04 თანამედროვე რეაქტორები და თორიუმი
01:33:48 ყველა ბრძანება წერილობით: დიატლოვის ბრალი
01:40:17 საბჭოთა სისტემა: ВАЗ, Ил-2 და პოლიკარპოვი
01:46:17 რატომ არის ბირთვული ენერგეტიკა ყველაზე უსაფრთხო; გერმანია
01:52:57 ნახშირი, ჰიდროსადგურები და ჟინვალის კაშხალი
01:57:30 დამშვიდობება
📚 ეპიზოდში ნახსენები
პოდკასტი ჩაწერის იდეა გაგვიჩინა სერიალმა რომელიც მიეძღვნა ჩრნობელში , 1986 წლის, 26 აპრილს, მომხდარ კატასტროფას: ჩერნობილი (მინისერიალი), Чернобыль (мини-сериал), Chernobyl (miniseries);
ცოტა უფრო დეტალურად კატასტროფაზე წაიკითხეთ ბმული: ჩერნობილის კატასტროფა; Авария на Чернобыльской АЭС; Chernobyl Disaster;
ლუის მიერ ნახსენები რადიაციის ბანანის საზომი ერთეულის შესახებ შეგიძლიათ წაიკითხოთ სტატიებში: Банановый эквивалент, Banana equivalent dose;
პოდკასტში ნახსენები სიტყვა "ტველი" იშიფრება როგორც (ТВЭЛ - Тепловыделяющий Элемент), და ქართულად უნდა ვთარგმნოთ როგორც სითბოს გამომყოფი ელემენტი.
პოდკასტში ვთქვით რომ რადიოაქტივობა აღმოაჩნეს მე-20 საუკუნის დასაწყისში თუმცა უფრო სწორი იქნებოდა ვთქვათ რომ რადიაციის აღმოჩენა მოხდა მე-19 საუკუნის დასაწყისში. ვიცით ამ მოვლენის კონკრეტული თარიღიც 1896 წლის 26-27 თებერვალი: The Discovery of Radioactivity აღმოჩენა ეკუთვნის ანრი ბეკერელს (Антуа́н Анри́ Беккере́ль, Antoine Henri Becquerel);
ბირთვული რეატრორების მუშაობის პრინციპს შეგიძლიათ გაეცნოთ ბმულით: ბირთვული რეაქტორი; Ядерный реактор; Nuclear Reactor;
ცოტა უფრო დაწვრილებითი რეაქტორის მუშაობის პრინციპი იხილეთ ბმული Nuclear reactor (www.britannica.com), Принцип работы ядерного (атомного) реактора
რეაქტორი რომლის მოწყობის პრინციპსაც ხსნის ლუი არის ე.წ. დიდი სიმძლავრის კანალური (არხული) რეაქტორი (Реактор большой мощности канальный (РБМК) High Power Channel-type Reactor);
დაშლის არსებზე ცოტა მეტი შეგიძლიათ წაიკითხოთ ბმულით: Радиоактивные ряды; Decay Chain.
კრიტიკული მასის შესახებ ცოტა ვრცელი სტატიები შეგიძლიათ იხილოთ ვიკიპედიაზე: Критическая масса, Critical mass;
დაინტერესებულ პირებს შეუძლიათ ნახონ ნასას (NASA) კვლება, თუ რამდენი ადამიანის სიცოცხლე გადაარჩინა ბირთვული ენერგეტიკის არსებობამ: Coal and Gas are Far More Harmful than Nuclear Power.
თვითმფრინავის ილ-2 (Ил-2) კონსტრუქციულ დეფექტებზე (რომელიც სხადასხვა მოდიფიკაციით საბჭოთა კავშირმა გამოუშა 36183 მანქანის ტირაჟით) ცოტა დაწვრილებით შეგიძლიათ წაიკითხოთ ამ სტატიაში: Я сражался на Ил-2 О.В.Растренин.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
🌌 მეცნიერება ყველასათვის — „რა ადგილი უკავია კაცობრიობას უსასრულო და მარადიულ სამყაროში?“
💛 მხარი დაუჭირეთ პროექტს
Patreon: https://www.patreon.com/ScienceForEveryone
PayPal: jukarnarius@yahoo.com
BasisBank: GE24BS0000000025545942
TBC: GE64TB7346445061600003
Bank of Georgia: GE93BG0000000161624319
🙏 დიდი მადლობა ყველა მხარდამჭერს — თქვენ გარეშე პოდკასტი არ იარსებებდა.
🎧 YouTube: https://www.youtube.com/@mecniereba
SoundCloud: https://soundcloud.com/science_for_everyone
ბლოგი: https://georgianscience.blogspot.com/