🚀 ორი ტყვია 30 კილომეტრიდან, რომლებიც ერთმანეთს შუა გზაზე ხვდებიან. ასე ეჯახება ერთმანეთს პროტონები დიდ ადრონულ კოლაიდერზე.
რას ეჯახებიან LHC-ზე და რატომ: ჰიგსის ბოზონი და მასის მექანიზმი, სუპერსიმეტრია და სტანდარტული მოდელის მიღმა, შავი ხვრელი ჟენევაში — ალარმიზმი და სიცილი. საინჟინრო სასწაული: ზეგამტარი მაგნიტები, თხევადი ჰელიუმი, პროტონების „გუნდები“ და 2008 წლის ავარია, რომელიც 7 ნანოომმა გამოიწვია. ჯუკა ყვება პირად გამოცდილებაზე ATLAS-ში — ცრუ სიგნალზე, ტრიგერებზე და სისტემატურ ცდომილებაზე.
ასევე: გია დვალის იდეა მიკროსკოპულ შავ ხვრელებზე და რა მოგვცა ცერნმა — ვებიდან ინჟინერიამდე.
🎙 წამყვანები: ჯუკა (პროფ. ჯუანშერ ჯეჯელავა) და ლუი (გიორგი ჭუჭულაშვილი)
📝 ეპიზოდის ბლოგი: https://georgianscience.blogspot.com/2019/10/rss-feed-cern-httpshome.html
⏱ ეპიზოდის სარჩევი
00:00:00 კადრს მიღმა და ახალი მისალმება
00:01:39 ბავშვობის აღტაცება და კოლაიდერის „აისბერგი“
00:03:23 რას ეჯახებიან LHC-ზე: პროტონები და მძიმე ბირთვები
00:04:30 ცერნი: ევროპული ცენტრი და ამაჩქარებლების ოთხი თაობა
00:05:39 როგორ გავიგოთ, რა არის საათის შიგნით: დაამტვრიე
00:06:13 ჰიგსის ბოზონი, შავი ხვრელები და სინათლის სიჩქარე
00:08:25 10 ტრილიონი გრადუსი და მზის ცენტრი
00:10:43 ელექტრონვოლტები და ტერაელექტრონვოლტები
00:12:19 კოსმოსური სხივები: ბუნება ამაზე დიდ ენერგიებს გვიგზავნის
00:13:57 შავი ხვრელი ჟენევაში? ალარმიზმი და სიცილი
00:16:07 „ღმერთის ნაწილაკი“: რისთვის იყო საჭირო ჰიგსი
00:17:48 ჰიგსის მექანიზმი: როგორ იძენენ ნაწილაკები მასას
00:20:33 რატომ დასჭირდა დიდი კოლაიდერი: ულვაშები მონა ლიზას
00:22:43 სუპერსიმეტრია და სტანდარტული მოდელის მიღმა
00:23:51 ცერნის ბიუჯეტი და რა მოგვცა: ვები და ინჟინერია
00:27:44 მაგნიტები, რეილგანი და წყალბადის ბალონი
00:28:51 გია დვალის იდეა: მიკროსკოპული შავი ხვრელები და ჰოკინგის გამოსხივება
00:30:26 საინჟინრო სასწაული: ტყვიები, რომლებიც 30 კმ-დან ერთმანეთს ხვდებიან
00:32:07 30-კილომეტრიანი გვირაბი და ოთხი გადაკვეთის წერტილი
00:33:48 ორი მერსედესის დაჯახება ნახაზების გარეშე
00:34:56 ზეგამტარი მაგნიტები და თხევადი ჰელიუმი
00:37:42 პროტონების „გუნდები“: 10¹¹ პროტონი და ნანოგრამები
00:41:01 მიკრონებამდე შეკუმშვა და 50 დაჯახება ერთ გადაკვეთაზე
00:43:14 ჭავლის არასტაბილურობა და თერმობირთვული რეაქტორები
00:45:31 100 მეტრის სიღრმეში: გაციება და ცერნის კვირა
00:47:47 2008 წლის ავარია: 7 ნანოომი და შედუღება
00:51:04 კასკადური გაცხელება და ჰელიუმის აფეთქება
00:52:45 „ბუტერბროდის“ მითი და ორწლიანი რემონტი
00:54:27 პირადი გამოცდილება ATLAS-ში: სიგნალის რეკონსტრუქცია
00:55:31 ცრუ სიგნალი სუპერსიმეტრიაზე: 0-დან 200-მდე
00:57:10 ტრიგერის ალგორითმები და მონაცემების ზღვა
01:01:37 სუპერსიმეტრიის ჯგუფი: სიმულაციები და სისტემატური ცდომილება
01:04:49 ვზომავ ასჯერ და ათასჯერ: ადამიანის ფაქტორი
01:08:08 მანქანური სწავლება ფიზიკაში
01:11:29 რეალურ მეცნიერებაში უნივერსალური ფორმულა არ არსებობს
01:12:36 დასასრული: რაც ვერ მოვასწარით
01:13:44 ჭავლის ენერგია და უსაფრთხო გაჩერება
01:15:55 საორგანო ფინალი
📚 ეპიზოდში ნახსენები
ჩვენი სამეცნიერო-გასართობი პოდკასტის მორიგი ეპიზოდი.
ვსაუბრობთ, დიდ ადრონულ კოლაიდერზე(LHC).
რომელიც ევროპული ბირთული კვლევების ცენტრში, ცერნში (CERN) მდებარრეობს.
PodCast-ის (ინტერნეტ მაუწყებლობის) წამყვანები არიან:
Juka & Louis
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
🌌 მეცნიერება ყველასათვის — „რა ადგილი უკავია კაცობრიობას უსასრულო და მარადიულ სამყაროში?“
💛 მხარი დაუჭირეთ პროექტს
Patreon: https://www.patreon.com/ScienceForEveryone
PayPal: jukarnarius@yahoo.com
BasisBank: GE24BS0000000025545942
TBC: GE64TB7346445061600003
Bank of Georgia: GE93BG0000000161624319
🙏 დიდი მადლობა ყველა მხარდამჭერს — თქვენ გარეშე პოდკასტი არ იარსებებდა.
🎧 YouTube: https://www.youtube.com/@mecniereba
SoundCloud: https://soundcloud.com/science_for_everyone
ბლოგი: https://georgianscience.blogspot.com/