ථේරවාද බුදුදහමේ සිද්ධාන්ත › නාම කාණ්ඩය › නාම ධර්ම › 096 ලෝභය හඳුන්වන පර්යාය පද සහ එහි ස්වභාවය
මෙම දේශනය මගින් අභිධර්මයේ ධම්මසංගණී ප්රකරණයෙහි නික්ඛේප කණ්ඩය ඇසුරින් ලෝභය හැඳින්වීමට යොදා ඇති විවිධ පර්යාය පද සහ ඒවායේ ගැඹුරු අර්ථයන් විග්රහ කෙරේ.
- මායා: තමන් තුළ නැති ගුණ පෙන්වීම සහ ඇති නුගුණ වැසීම ලෝභයේ ස්වභාවයක් ලෙස පැහැදිලි කෙරේ.
- ජනිකා සහ සංජනනී: සත්වයා සසර දුකෙහි උපදවන සහ දුක සමඟ සත්වයා එක්කරන තණ්හාවේ ස්වභාවය සාකච්ඡා කෙරේ.
- සිබ්බිනී: චුති සහ ප්රතිසන්ධි සිත එකිනෙකට මසන්නාක් මෙන් සම්බන්ධ කරන තණ්හාවේ ක්රියාකාරිත්වය විස්තර කෙරේ.
- ජාලිනී: සියලු අරමුණු කරා දැලක් මෙන් පැතිර පවතින තණ්හාවේ විපුල බව පෙන්වා දෙයි.
- සරිතා: වේගවත් දිය පහරක් මෙන් සත්වයා ඇදගන්නා සහ රාගයේ පවතින ඇලෙන සුළු ස්වභාවය පැහැදිලි කෙරේ.
- විසත්තිකා: සත්වයා රවටන, දුක් ඉවසීමට පොළඹවන සහ නෙක්ඛම්මයට බාධා කරන ලෝභයේ ස්වභාවය විග්රහ කෙරේ.
මීට අමතරව කර්ම ශක්තිය, අනුසය ධර්ම සහ වාසනා ගුණයන්හි පරමාර්ථ ස්වභාවය පිළිබඳවද මෙහිදී ගැඹුරු විග්රහයක් සිදු කෙරේ.
📌 දේශනාවේ ප්රධාන මාතෘකා:(00:00:00) ආරම්භය(00:00:46) ආරම්භය - දේශනයේ මාතෘකාව සහ ලෝභය පිළිබඳ පර්යාය පද හැඳින්වීම.
(00:01:12) මායා: නැති ගුණ පෙන්වීම සහ ඇති නුගුණ වැසීම - ලෝභය නිසා තමන් තුළ නැති ගුණ පෙන්වීම සහ ඇති නුගුණ වැසීම සිදුකරන ආකාරය මායා පදයෙන් පැහැදිලි කෙරේ.
(00:02:16) ජනිකා: සත්වයන් සසර උපදවන ස්වභාවය - තණ්හාව නිසා සත්වයාගේ නාම රූප සන්තතිය මරණයෙන් කෙළවර නොවී නැවත භවයක උපදවන ආකාරය විස්තර කෙරේ.
(00:04:24) සංජනනී: සත්වයන් දුක හා එක්කරන ස්වභාවය - අලුත් භවයක ඉපදීම යනු දුකක් සමඟ බැඳීමක් බවත්, තණ්හාව සත්වයා දුක හා එක්කරන බැවින් සංජනනී නම් වන බවත් පැහැදිලි කෙරේ.
(00:08:19) සිබ්බිනී: චුති ප්රතිසන්ධි වශයෙන් භවයන් යා කරන ස්වභාවය - රෙදි කැබලි දෙකක් මසන්නාක් මෙන් තණ්හාව විසින් චුති සිත සහ ප්රතිසන්ධි සිත එකිනෙකට ගලපන ආකාරය සාකච්ඡා කෙරේ.
(00:10:55) ජාලිනී: අරමුණු නමැති දැලක් මෙන් පැතිරෙන ස්වභාවය - තණ්හාව සියලු ලෞකික අරමුණු කරා දැලක් මෙන් පැතිර පවතින ආකාරය සහ එහි විපුල බව ජාලිනී පදයෙන් විස්තර කෙරේ.
(00:15:48) සරිතා: වේගවත් දිය පහරක් මෙන් ඇදගන්නා ස්වභාවය - තණ්හාව වේගවත් දිය පහරක් මෙන් සත්වයා ඇදගන්නා බවත්, රාගයේ පවතින තෙත් ස්වභාවය නිසා එය සරිතා නම් වන බවත් පැහැදිලි කෙරේ.
(00:19:52) විසත්තිකා: රවටන සහ නෙක්ඛම්මයට බාධා කරන ස්වභාවය - තණ්හාව සත්වයා රවටන ආකාරය, දුක් ඉවසීමට පොළඹවන ආකාරය සහ නෙක්ඛම්මයට බාධා කරන ආකාරය විසත්තිකා පදයෙන් විග්රහ කෙරේ.
(00:42:25) Q&A: මහා නිද්දේස අටුවාවේ එන තණ්හා පර්යාය පද පිළිබඳව - මහා නිද්දේස පාලියේ තණ්හාව හැඳින්වීමට යොදා ඇති පර්යාය පද පිළිබඳව කෙටි පැහැදිලි කිරීමක් සිදු කෙරේ.
(00:43:11) Q&A: දුක සහ තණ්හාව අතර පවතින අන්යෝන්ය සම්බන්ධතාවය කුමක්ද? - තණ්හාව නිසා දුක හටගන්නා ආකාරයත්, දුක පදනම් කරගෙන නැවත තණ්හාව හටගන්නා ආකාරයත් පිළිබඳව සාකච්ඡා කෙරේ.
(00:45:21) Q&A: පටිච්චසමුප්පාද චක්රයේ තණ්හාව මූලයක් ලෙස දක්වන්නේ ඇයි? - අවිද්යාව සහ තණ්හාව පටිච්චසමුප්පාදයේ ප්රධාන මූලයන් දෙකක් ලෙස සලකන ආකාරය පැහැදිලි කෙරේ.
(00:47:06) Q&A: අසූහාරදහසක් ධර්මස්කන්ධය බෙදී පවතින ආකාරය පිළිබඳව - විනය, සූත්ර සහ අභිධර්ම පිටකයන්හි ධර්මස්කන්ධයන් බෙදී පවතින ආකාරය පිළිබඳව විස්තර කෙරේ.
(00:49:06) Q&A: පරෝපණ්ණාස කුසල ධර්ම යනු මොනවාද? - එක් කුසල් සිතක ක්රියාත්මක වන පනස් හයක් පමණ වූ ධර්මතාවයන් පිළිබඳව කෙටි හැඳින්වීමක් සිදු කෙරේ.
(00:54:28) Q&A: පරමාර්ථ ජාතික ධර්ම සහ පරමාර්ථ ධර්ම අතර වෙනස කුමක්ද? - කර්ම ශක්තිය, අනුසය සහ වාසනා වැනි ධර්මතාවයන් පරමාර්ථ ජාතික ධර්ම ලෙස හඳුන්වන ආකාරය පැහැදිලි කෙරේ.
(00:57:45) කර්ම ශක්තිය, අනුසය සහ වාසනා ගුණයන්හි ස්වභාවය - සිතක හටගෙන නිරුද්ධ වන කර්මයන් ශක්තියක් ලෙස ඉතිරි වන ආකාරය සහ අනුසය ධර්මයන්හි ස්වභාවය විස්තර කෙරේ.
(01:32:53) අවසානයපූජ්ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී ස්වාමීන් වහන්සේ (Ven. Watagoda Maggavihari Thero) විසින් නිර්මල සද්ධර්මය ඇසුරෙන් පවත්වන ලද මෙම දේශනාව (Sinhala Dhamma Deshana) වීඩියෝවක් ලෙස නැරඹීමට කැමති නම්, පහත ඇති YouTube සබැඳිය (Link) වෙත පිවිසෙන්න.
096 | නාම ධර්ම | නාම කාණ්ඩය | ථේරවාද බුදුදහමේ සිද්ධාන්ත | පූජ්ය වටගොඩ මග්ගවිහාරී හිමි | IIT
