Shows
Radio SwammerdamZorgen uit de Zorg - met Xander Koolman en Mariska KosterWaarom zijn medicijnen soms zo onbetaalbaar, en dan weer zo goedkoop als een suikerklontje? En wat komt allemaal aan ethiek voorbij als de zorg schaars wordt? In deze aflevering nemen we je mee door de reis die een medicijn moet afleggen, van investering tot apotheker, en wie het dan allemaal tegenkomt. Farmaceuten, de overheid, patiëntenbelangen, allen hebben iets te zeggen over het goedje. En dat gaat niet zonder dilemma’s. Hoeveel mag een medicijn kosten, wie moet er betalen? De reis van een medicijn blijkt niet zonder ethische valkuilen.We bespreken de dilemma’s uit de zorge...
2026-02-2457 min
Radio SwammerdamMottenseks - Astrid Groot over geur en evolutieHoe belangrijk is geur voor seks… bij motten?Geur lijkt iets onbelangrijks, maar is in de natuur van levensbelang. Dieren vinden voedsel, partners en zelfs hun leefgebied via geur. In dit gesprek duiken we in de rol van geur in evolutie met onder andere van windtunnels, mottenseks en onaantrekkelijke vrouwtjes.Max Waterreus spreekt met evolutie- en populatiebioloog Astrid Groot (verbonden aan het IBED), samen met co-presentator Eva van der Zee.Radio Swammerdam - Mottenseks - Astrid Groot over geur en evolutie op 15 februari 2025Gast: Astrid GrootPresentatie: Max WaterreusCo-presentatie: Eva van der ZeeTechniek: Mo...
2026-02-1555 min
Radio SwammerdamOpen Source Investigations: Lonneke van der Velden over informatievergaring in conflictgebieden Open Source Investigations spelen een bepalende rol in de informatie-oorlogen die er woeden rondom internationale conflicten. Maar wie zijn de mensen, en verhalen achter die ‘publieke data’?In deze uitzending is onze gast Lonneke van der Velden. Zij is docent en onderzoeker in Global Digital Cultures aan de Universiteit van Amsterdam. Presentator Sam Simons interviewt haar samen met Momo Schaap over het fenomeen ‘Open Source Investigations’. Duidelijk wordt dat het romantische beeld van de internetspeurders niet volledig is. Want getuige zijn is geen keuze voor wie zelf in oorlogsgebied leeft.Radio Swammerdam - Open Source Investig...
2026-02-0856 min
Radio SwammerdamDe Kriterionmeisjes - Anna Eva Boogaard over een ernstig onderbelichte verzetsgeschiedenisIn november ‘45, zes maanden na de bevrijding, wordt de Amsterdamse bioscoop Kriterion feestelijk geopend met een bijzonder publiek. Alle werknemers zijn student en hebben de oorlog doorgebracht in het verzet, in een kamp, of allebei.Momo Schaap spreekt met Anna Eva Boogaard, die specifiek onderzoek deed naar het verzetswerk van vrouwen – of ‘meisjes’ – die op die avond aanwezig waren. Hun verhalen zijn een belangrijke aanvulling op het overheersende beeld van de verzetsstrijder.Anna Eva Boogaard doceert moderne geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. Eind vorig jaar verscheen over dit onderzoek haar boek ‘De Kriterionmeisjes’ bij de Arbeiderspe...
2026-02-0156 min
Radio SwammerdamKattenmensen en mensenkatten - Maarten Reesink over kat-mensrelatiesZijn katten nu werkelijk zo onaangepast als we soms denken? Of zijn katten veel slimmer in communiceren met ons mensen dan we al die tijd dachten?In deze uitzending gaat het over kattenmensen en mensenkatten. We denken soms weleens dat de kat een onverschillig dier is dat zich het liefst door niemand laat verstoren. In deze uitzending blijkt dat de wetenschap zich lange tijd in dit beestje heeft vergist. Onderzoek naar de relatie tussen katten en mensen laat zien dat er zelfs sprake is van een heuse kattencultuur, en misschien zelfs taal.Sam Simons sprak...
2026-01-1857 min
Radio SwammerdamUitgaan in de Oorlog - Merel Meijer over het nachtleven in bezet AmsterdamIn de jaren '20 en '30 bloeit het Amsterdamse nachtleven op. Naar het theater, cabaret, een film of zelfs dansen op jazz: niemand hoeft zich 's avonds meer te vervelen. Wanneer de Tweede Wereldoorlog uitbreekt, houdt iedereen z'n adem in, maar niet voor lang.Momo Schaap spreekt met historica Merel Meijer, die in haar promotieonderzoek de uitgaanscultuur in Amsterdam onder de Duitse bezetting beschouwt. In deze uitzending vertelt ze over de opgelegde controle en uitsluiting van bovenaf, maar ook over wat er tussen de regels door nog steeds mogelijk bleef en hoe het kon dat bioscoopbezoek recordhoogtes...
2026-01-1355 min
Radio SwammerdamSuperdiversiteit - Frans Lelie over samenleving van minderhedenHoe leef je samen in een stad waar niemand meer de meerderheid vormt? Die vraag staat centraal in het boek Samenleving van minderheden van Frans Lelie en Maurice Crul. Op basis van jarenlang onderzoek laten zij zien dat onze steden superdivers zijn geworden: mensen zonder migratieachtergrond zijn niet langer de vanzelfsprekende norm, en de groep van minderheden is samen juist de meerderheid.In deze aflevering spreekt Max Waterreus met Frans Lelie over wat die verschuiving betekent voor hoe we naar integratie, samenleven en gelijkwaardigheid kijken. Waarom schiet het klassieke integratiedenken tekort? En welke nieuwe manieren van denken...
2025-12-281h 08
Radio SwammerdamDierkunde in de Dierentuin - Swammerdam Artisspecial🐟 Hoe ontsnapt een langzame vis aan een snel roofdier?🐘 Wat maakt olifanten zo slim? 🐵 En hoe leren chimpansees wat ze kunnen eten?Artis hostte dit jaar een groot dierkundig congres, ZOOlogy 2025, en Swammerdam was er bij.We spraken drie onderzoekers in het gierkwartier en twee op de postervloer.Met uw hosts, Tabe en Momo.Radio Swammerdam - 14 december 2025Gasten: Lars Koopmans; dr. Lucy Bates; Lotte Koot; Karlijn Gielen en Jasper OskamPresentatie: Tabe Bakker, Momo SchaapCo-presentatie: Sam Simons, Max WaterreusTechniek: Momo Schaap...
2025-12-1454 min
Radio SwammerdamHoe klink je normaal? De stem in de 19e eeuw. Met Josephine HoegaertsEen ‘goede stem’ heb je niet zomaar, je moet je aan een heleboel ongeschreven regels houden. Wil je bijvoorbeeld rationeel overkomen? Praat dan iets monotoner. Deze en meer huidige standaarden zijn voor een groot deel overgeleverd uit de 19e eeuw. Hoe klonken mensen tweehonderd jaar geleden, lang voor de uitvinding van de microfoon? We hebben geen geluiden, maar wel allerlei boekjes over spraakoefeningen en ‘stemziektes’. Aan de hand van zulk materiaal traceert hoogleraar Josephine Hoegaerts de sociale geschiedenis van de stem. Redacteur Tabe Bakker ging met Josephine in gesprek over haar boek, Speaking, Stammering, Singing, Shouting...
2025-12-0559 min
Radio SwammerdamDe Reaksie over de Sluiting van Het PCHoofthuis - Swammerdam SpecialAlle studieplekken van de UvA worden op een paar plekken geclusterd, is dat wel zo verstandig?
Luister onze Swammerdam Special: nu eens niet een wetenschapper maar studenten aan het woord. Actiegroep @dereaksie maakt zich ernstig zorgen om dit clusterbeleid van de UvA. Ze organiseerden een begrafenis voor de recent gesloten bibliotheek in het PCHoofthuis en maken zich hard voor een gezonde relatie tussen student, universiteit en stad: ‘Als je elkaar tegenkomt gaat het bruisen, dan leeft het.’
Zie ook dereaksie.nl
Een uitzending van Tabe Bakker, met dank aan De Reaksie
2025-07-0856 min
Radio SwammerdamTrailer | Radio SwammerdamRadio Swammerdam is hét wekelijkse wetenschapsprogramma op Radio SALTO (99.4FM in Amsterdam en omstreken), elke zondag om 11.00 uur live vanuit Pakhuis de Zwijger.
Radio Swammerdam is vernoemd naar natuurwetenschapper Jan Swammerdam (1637 - 1680), die er een rariteitenkabinet in Amsterdam op nahield.
2024-03-1300 min
Radio Swammerdam(On)gelukkige vadersWe horen van alles over de ervaringen van vrouwen tijdens en na een zwangerschap, maar wat gebeurt er in het lichaam én het hoofd van haar partner? En wat is de rol van vaders in de moderne maatschappij? Een uitzending van Maaike Kooijman met aan het woord onderzoeker Renate Buisman, kinderarts en onderzoeker Ineke de Kruijff, en schrijvende vader Sander Voesten.
Bestel Sanders boek 'Dubbel gevoel': https://www.boekscout.nl/shop2/boek/9789464891430
Luister de podcast 'Ontroostbaar' over huilbaby's: https://open.spotify.com/show/4pdfETfgKxD0YGFByP58Sy?si=d92d33844347455a
Volg Radio Swammerdam op LinkedIn: https://www.linkedin.com/company/r...
2024-02-0455 min
Radio SwammerdamRedacteuren Gezocht!RADIO SWAMMERDAM ZOEKT NIEUWE REDACTIELEDEN VOOR 2023!
Wij zijn op zoek naar mensen:
• Met een voorliefde voor zowel wetenschap als radio/podcast,
• Die studeren of net afgestudeerd zijn,
• Die ongeveer twee zondagochtenden per maand beschikbaar zijn vanaf januari 2023
Bij Radio Swammerdam krijg je de kans om ongeveer maandelijks een uur lang, live in onze studio bij Pakhuis de Zwijger te praten met de meest interessante wetenschappers uit Amsterdam en omstreken. Je bedenkt zelf onderwerpen voor je uitzending en zoekt hier relevante gasten bij, leert interviewen, presenteren, en de technische kant van radiomaken die bij elke radio-uitzending hoort uit te voeren.
Elke uitzen...
2022-11-2700 min
Radio SwammerdamDe Historie van ons KoningshuisDe dag die je wist dat zou komen is eindelijk hier: radio Swammerdam duikt de historie van het koningshuis in. Promovendus Fons Meijer neemt ons terug naar het vaderland in de 19e eeuw, waar Willem I, II, en III koning waren van Nederland. Hoe is ons koningshuis ontstaan, waarom de Oranjes, en hoe speelden zij in op rampspoed in het land destijds? Je hoort het in deze speciale thema uitzending van Radio Swammerdam.
2022-04-2453 min
Radio SwammerdamQuarantaine Files: Racisme, segregatie en het onderscheid tussen "witte" en "zwarte" scholen.De luistertip van deze week door Lianne: een uitzending uit januari 2017 over racisme, segregatie en het onderscheidt tussen "witte"en "zwarte" scholen.
En als extra tip de Swammerdam-reportage “Hoe dekoloniseer je een museum?” Zie: https://soundcloud.com/swammerdam/swammerdam-reportage-hoe-dekoloniseer-je-een-museum
#educateyourself
2020-06-0759 min
Radio SwammerdamQuarantaine Files: Lelijk AmsterdamOok wij hier bij Radio Swammerdam zijn ons aan het aanpassen aan de nieuwe realiteit in dit Corona-tijdperk, waarin we niet de studio in kunnen duiken om nieuwe uitzendingen op te nemen. Dit lijkt ons het perfecte moment voor retrospectie, dus onze redacteuren gaan in deze wekelijkse serie terugkijken op hun favoriete uitzendingen. Bauke tipt vandaag in de serie 'Quarantine Files' de uitzending 'Lelijk Amsterdam' van Misha en Elmer, over mislukte architectuur in Amsterdam. Veel luisterplezier!
Originele uitzending was op 21-02-2016
2020-05-2758 min
Radio SwammerdamQuarantaine Files: De ontwrichte samenlevingOok wij hier bij Radio Swammerdam zijn ons aan het aanpassen aan de nieuwe realiteit in dit Corona-tijdperk, waarin we niet de studio in kunnen duiken om nieuwe uitzendingen op te nemen. Dit lijkt ons het perfecte moment voor retrospectie, dus onze redacteuren gaan in deze wekelijkse serie terugkijken op hun favoriete uitzendingen. Mathijs tipt vandaag in de serie 'Quarantine Files' de uitzending 'De ontwrichte samenleving' van Corto en Djuna. Veel luisterplezier!
Originele uitzending was op 16-12-2018
2020-05-181h 04
Radio SwammerdamQuarantaine Files: Tijd en verouderingOok wij hier bij Radio Swammerdam zijn ons aan het aanpassen aan de nieuwe realiteit in dit Corona-tijdperk, waarin we niet de studio in kunnen duiken om nieuwe uitzendingen op te nemen. Dit lijkt ons het perfecte moment voor retrospectie, dus onze redacteuren gaan in deze wekelijkse serie terugkijken op hun favoriete uitzendingen. Bobby tipt vandaag in de serie 'Quarantine Files' de uitzending 'Tijd en veroudering' van Aafke Kok en Bauke Kok. Veel luisterplezier!
Originele uitzending was op 15-04-2019
2020-05-1158 min
Radio SwammerdamQuarantine Files: FeitenOok wij hier bij Radio Swammerdam zijn ons aan het aanpassen aan de nieuwe realiteit in dit Corona-tijdperk. Dit lijkt ons het perfecte moment voor retrospectie, dus onze redacteuren gaan in deze wekelijkse serie terugkijken op hun favoriete uitzendingen. Henok bijt vandaag het spit af in de nieuwe serie 'Quarantine Files' met de uitzending 'Feiten' van Emma van Veenen. Veel luisterplezier!
Originele uitzending was op 28-04-2019
2020-04-2657 min
Radio SwammerdamWord redacteur bij Radio Swammerdam!RADIO SWAMMERDAM ZOEKT NIEUWE REDACTIELEDEN!!
Wij zijn op zoek naar iemand:
• met een voorliefde voor zowel wetenschap als radio/podcast,
• die studeert of net afgestudeerd is,
• twee zondagochtenden per maand beschikbaar is vanaf september,
• ook beschikbaar is in juni voor de inwerkperiode.
Wij bieden
een kans om wekelijks een uur lang, live in onze studio bij Pakhuis de Zwijger, te praten met de meest fantastische wetenschappers uit Amsterdam en omstreken. Tegelijkertijd leer je om zowel te interviewen, te presenteren en de techniek, die bij een radio-uitzending hoort, uit te voeren. De podcast van de uitzending is daarna voor iedereen te beluiste...
2020-03-2200 min
Radio SwammerdamColumn Mischa Dekker: Onderwijs tegen straatintimidatieColumn Mischa Dekker: Onderwijs tegen straatintimidatie by Radio Swammerdam
2020-02-2308 min
Radio SwammerdamColumn Soesja van Wijgerden: Sekswerk bij dierenColumn Soesja van Wijgerden: Sekswerk bij dieren by Radio Swammerdam
2020-02-0507 min
Radio SwammerdamColumn Tessa Sparreboom: De seniorenreisjes van Henk KrolColumn Tessa Sparreboom: De seniorenreisjes van Henk Krol by Radio Swammerdam
2020-01-2804 min
Radio SwammerdamColumn Soesja van Wijgerden: ode aan de microbenColumn Soesja van Wijgerden: ode aan de microben by Radio Swammerdam
2020-01-1503 min
Radio SwammerdamVeranderende arbeidsverhoudingen: flexwerk en meerDe afgelopen vijftig jaar zijn de arbeidsomstandigheden veranderd. Waar is bijvoorbeeld het vaste contract gebleven? Waarom hebben werknemers dit laten gebeuren? En welke rol speelde de werkgevers hierin? Deze vragen en meer worden beantwoord in deze uitzending van Radio Swammerdam. Te gast is politicoloog Saskia Boumans. Ze promoveert op het onderwerp ‘strategieën van werkgevers in collectieve arbeidsonderhandelingen’ bij het Amsterdam Institute for Advanced Labour Studies (AIAS). Ook historica Rosa Kösters is te gast. Zij onderzocht in haar masterscriptie de transformatie van werkvloerverhoudingen in de jaren zeventig en tachtig bij Philips en de Hoogovens, en won daarmee de scriptieprijs van de...
2019-12-1556 min
Radio SwammerdamSamenleven met waterNederland heeft een rijke geschiedenis als het op water aankomt, en staat wereldwijd bekend als het land dat de strijd tegen het water heeft gewonnen. Maar hoe komen wij aan dit imago en op welke manieren hebben wij de oceaan getemd? Wat speelt zich verder allemaal af onder het wateroppervlak, in dit onderwaterbos, en wat weten we hier eigenlijk over? In deze uitzending van Radio Swammerdam spreken Mathijs ter Kuile en Bauke Kok met Maarten Ouboter, werkzaam bij Waternet, over de stem van het water. Verder vertelt Harm van der Geest, assistent professor Benthische Ecologie aan de Universiteit van Amsterdam...
2019-12-0955 min
Radio SwammerdamGemeenschapsarcheologie, middeleeuwse dorpen en sociale cohesieArcheoloogje spelen in je eigen achtertuin spreekt bij veel mensen erg tot de verbeelding. Dit kan echter niet zomaar: er zijn strikte regels over waar je archeologisch onderzoek mag uitvoeren in Nederland. Aafke Kok en Mathijs ter Kuile gaan in gesprek met Heleen van Londen, landschapsarcheoloog en universitair docent aan UvA, en Laura Scheider, docent psychologie aan de UvA en masterstudente Archeologie in Leiden. Zij werken aan het gemeenschapsarcheologieproject CARE van de UvA, waarbij archeologen samen met burgers uit Brabant opgravingen doen. Hoe gaat zo'n gemeenschapsonderzoek in z'n werk, wat kan dit ons leren over de ontwikkeling van Middeleeuwse dorpen...
2019-11-2556 min
Radio SwammerdamColumn Jenny Hasenack: Nano-auto's en nano-Max VerstappenColumn Jenny Hasenack: Nano-auto's en nano-Max Verstappen by Radio Swammerdam
2019-10-0903 min
Radio SwammerdamNanoprinters, zonnecellen en speciale dialogenDe orde van nanometers is wel zo’n beetje de kleinste schaal waarop wetenschappers ook technologie ontwikkelen; nanotechnologie dus. Wat zijn de toepassingen van deze technologie in onze moderne wereld? En hoe kan jij daar een stem in hebben? In deze aflevering van Radio Swammerdam op Radio Salto
spreken Aafke Kok en Josta Bosma met Mark Aarts over zijn promotieonderzoek bij AMOLF en vertelt Jantien Schuijer hoe speciale dialogen ons kunnen helpen de impact van nanotechnologie op onze maatschappij te begrijpen. Verder neemt Jenny Hasenack ons in haar column mee naar de wondere wereld van de nano-auto, met nano-Max Verstappen ac...
2019-10-0757 min
Radio SwammerdamColumn Aafke Kok, exacte versus sociale wetenschappen, welk vakgebied is concreter?Column Aafke Kok, exacte versus sociale wetenschappen, welk vakgebied is concreter? by Radio Swammerdam
2019-10-0204 min
Radio SwammerdamKrankzinnigheid in de vroegmoderne tijd en VR als behandel tool voor psychische stoornissenIn deze aflevering over ‘Gekte’ spreekt Lianne Hooijmans met Martje aan de Kerk over krankzinnigheid in de vroegmoderne tijd, en met Tara donker over het gebruik van Virtual Reality in de behandeling van psychische stoornissen.
Klopt het beeld dat dorpsgekken vroeger op water en droog brood werden weggestopt in de isolatiecel van het dolhuis? En kun je met behulp van een virtual reality bril van je hoogtevrees afkomen? Je hoort het in deze aflevering van radio swammerdam!
2019-10-0156 min
Radio SwammerdamColumn Soesja Wijgerden: VerslavingColumn Soesja Wijgerden: Verslaving by Radio Swammerdam
2019-07-1004 min
Radio SwammerdamColumn Machiel Keestra: Keti Koti en het Nederlandse slavernijverledenColumn Machiel Keestra: Keti Koti en het Nederlandse slavernijverleden by Radio Swammerdam
2019-07-0308 min
Radio SwammerdamColumn Sicco de Knecht: wetenschappers zijn net mensenBinnen deze column reflecteert Sicco de knecht op 8 jaar swammerdam door ons een inzicht te geven in hoe je nou een pakkende column moet schrijven. Een verhelderend inzicht met uiteraard een kritisch randje. Sicco stelt dat meningen en feiten minder als twee aparte dingen moeten worden gezien. We vragen onze gast binnen deze uitzending hier dan ook naar zijn mening over waterkwaliteit. Een verhelderend gesprek over waarom wetenschappers vaak toch wat terughoudend zijn over hun mening, luisteren dus!
2019-06-2614 min
Radio SwammerdamColumn Anna Luna Post: Immigratie en de Nederlandse cultuurColumn Anna Luna Post: Immigratie en de Nederlandse cultuur by Radio Swammerdam
2019-06-1903 min
Radio SwammerdamColumn Soesja Wijgerden: Humor bij dierenColumn Soesja Wijgerden: Humor bij dieren by Radio Swammerdam
2019-06-1209 min
Radio SwammerdamSwammerdam zoekt radiomakers!Wens jij de luisteraars van Radio Swammerdam volgend jaar een fijne zondag? Solliciteer voor 15 april! http://www.radioswammerdam.nl/wij-zoeken-radiomakers/
2019-04-0800 min
Radio SwammerdamSwammerdam zoekt radiomakers!Heet jij volgend jaar Amsterdamse wetenschappers welkom bij Radio Swammerdam? Solliciteer voor 15 april! http://www.radioswammerdam.nl/wij-zoeken-radiomakers/
2019-04-0600 min
Radio SwammerdamColumn Aafke Kok: Film en nachtmerriesColumn Aafke Kok: Film en nachtmerries by Radio Swammerdam
2019-03-2404 min
Radio SwammerdamColumn Mathijs Mul - Het ontleden van het breinColumn Mathijs Mul - Het ontleden van het brein by Radio Swammerdam
2018-11-2105 min
Radio SwammerdamTaaltechniek en taalbegrip - Denken met computers IWat hebben taal en technologie met elkaar te maken? Bauke Kok en, weer even terug bij Radio Swammerdam, Marie Beth van Egmond bespreken dit met Antske Fokkens, taalwetenschapper aan de VU, en Piek Vossen, hoogleraar computationele lexicologie aan de VU. Antske Fokkens doet onderzoek naar stereotypering van moslims in de media. Met Piek Vossen bespreken we het vermogen van computers om met taal om te gaan. De columnist van deze uitzending is Sicco de Knecht, hij spreekt over de paniek die twee onderhandelende chatbots veroorzaakte.
2018-10-2856 min
Radio SwammerdamColumn Anna-Luna Post Reformatie in de wetenschapColumn Anna-Luna Post Reformatie in de wetenschap by Radio Swammerdam
2018-06-2404 min
Radio SwammerdamSwammerdam zoekt radiomakersEen berichtje van de Swammerdam-redactie: Radio Swammerdam zoekt nieuwe radiomakers!
Wij zijn op zoek naar iemand
• met een voorliefde voor zowel wetenschap als radio,
• die studeert of net afgestudeerd is,
• twee zondagochtenden per maand beschikbaar is vanaf september,
• ook beschikbaar is in juni voor de inwerkperiode.
Wij bieden
een kans om wekelijks een uur lang, live in onze studio bij Pakhuis de Zwijger, te praten met de meest fantastische wetenschappers uit Amsterdam en omstreken. Tegelijkertijd leer je om zowel te presenteren, te publiceren en de techniek, die bij een radio-uitzending hoort, uit te voeren. De podcast van de uitzending is daarna v...
2018-03-2602 min
Radio SwammerdamColumn 25 maart - Bart van Heerikhuizen - Morbid CuriosityColumn van Bart van Heerikhuizen in de Radio Swammerdam uitzending van 25 maart 2018 met Suzanne Oosterwijk door Nathalie Janssen.
2018-03-2511 min
Radio SwammerdamColumn 4 maart - Mathijs Mul - Wonder WaterDe column van Mathijs Mul uit de uitzending van Radio Swammerdam van 4 maart 2018 over Water.
2018-03-0405 min
Radio SwammerdamColumn 11 feb - Milan Teunissen van ManenColumn 11 feb - Milan Teunissen van Manen by Radio Swammerdam
2018-02-1102 min
Radio SwammerdamBas Belleman - Othello de exootSpeciaal voor de Radio Swammerdam-uitzending over exotische soorten en hun nieuwe omgeving schreef Bas Belleman een column over Othello, die voor zijn witte wereld een exotische zwarte was.
2017-12-1703 min
Radio SwammerdamSwammerdam Reportage: De Keuken Van Het Ongewenste DierMarie Beth en Aafke gingen afgelopen op bezoek bij de Keuken van het Ongewenste Dier, met onder meer ratten, Amerikaanse rivierkreeft en Schipholgans op het menu. Zij spraken daar met Nicolle Schatborn.
2017-12-1705 min
Radio SwammerdamHoe mens en dier omgaan met nieuwkomers in hun omgevingWat is de invloed van ‘nieuwkomers’ op hun omgeving? Deze zondag gaat Emma van Veenen met wetenschappers hierover in gesprek. Over hoe de esthetiek van nieuwbouw moskeeën probeert te verbinden en hoe de combinatie van menselijk handelen en landgebruik, de intocht van (invasieve) exoten betekend op de Caribische eilanden. Hierover gaan we praten met antropoloog Oskar Verkaaik (UvA) en dierecoloog Wendy Jesse (VU). Verder hebben we een reportage over de Keuken van het Ongewenste Dier. Met een column van Bas Belleman ! Dus luister aankomende zondag naar Radio Swammerdam!
2017-12-1754 min
Radio SwammerdamMigratiepatronen van Vogels & Mensen - Nieuwkomers IKunnen we een vergelijking trekken tussen de migratie van mensen en die van vogels? Daar ging het deze zondagochtend over bij Radio Swammerdam. Bij Emma & Nathalie aan tafel zaten Wouter Vansteelant, die aan de Universiteit van Amsterdam onderzoek doet naar de migratiepatronen van roofvogels. Hij vertelde over wespendieven met rugzakjes en vogelcultuur.
Over migratie van mensen sprak Norah Karrouche, docent aan de Vrije Universiteit. Zij sprak over wat migratie nou eigenlijk is en wat de invloed van migratie is op het Rif-gebied in Noord-Marokko.
Beide sprekers raakten in een bevlogen gesprek over de invloed van migratie, en een van de...
2017-10-0859 min
Radio SwammerdamSwammerdam reportage - Vogels tellen in het DiemerparkEmma & Marie Beth spraken in het Diemerpark met Frank van Groen, bioloog en actief lid bij de vogelwerkgroep Amsterdam. Op die zaterdag, 30 september 2017, vond EuroBirdWatch plaats, een internationale vogelteldag waar 41 landen aan mee doen, met 144 telposten in Nederland, waaronder de telpost in het Diemerpark. Voor meer informatie over de telling, kijk op www.trektellen.nl.
Reportage gemaakt door Marie Beth van Egmond.
2017-10-0807 min
Radio SwammerdamHomorechten en seksuele vrijheid - Reportage CondomerieDe reportage bij de Condomerie in de Radio Swammerdam uitzending over homorechten en seksuele vrijheid
2017-09-1708 min
Radio SwammerdamHomorechten en seksuele vrijheid - Column Bas BellemanDe column van Bas Belleman in de Radio Swammerdam uitzending over Homorechten en seksuelevrijheid van Froukje Waterbolk
2017-09-1706 min
Radio SwammerdamSwammerdam reportage: Hoe dekoloniseer je een museum?Swammerdam reportage: Hoe dekoloniseer je een museum? by Radio Swammerdam
2017-07-3108 min
Radio SwammerdamSwammerdam Reportage: Waarom stoppen veel jonge vrouwen met de pil?Swammerdam Reportage: Waarom stoppen veel jonge vrouwen met de pil? by Radio Swammerdam
2017-07-3107 min
Radio Swammerdam'Alles is natuur' - De relatie tussen mens en natuurHoe staat de mens in verhouding tot de natuur? Een eeuwenoude vraag, uitgebreid besproken aan tafel bij Radio Swammerdam. Onze nieuwe redacteur Sander Westerveld en Misha Melita spraken met Erik de Jong, bijzonder hoogleraar bij Artis, die de relatie tussen cultuur en natuur onderzoekt. Waarom ligt Artis eigenlijk midden in de stad? En waarom houden mensen van natuur? Erik de Jong vertelt over het filosofische concept 'Biophilia', de liefde voor de natuur.
Een ander natuurgebied(je) midden in de stad is het nieuwe Anna's Tuin en Ruigte, dat aangelegd is bij het Science Park in de Watergraafsmeer. Initiatiefneemster én PhD-student p...
2017-06-2554 min
Radio SwammerdamBaas in eigen brein VI: Plasticiteit & M/V breinenVanaf een bijzondere locatie door het Pinksterweekend een nieuwe aflevering Swammerdam. En wel over hersenen. Onze nieuwe redacteur Nathalie Jansen spreekt met Annelies Kleinherenbrink, die onlangs promoveerde op haar proefschrift The Politics of Plasticity, over hersenen en het sekseverschil. Hoe beïnvloedt ons brein ons denken over gender? Zijn er verschillen tussen mannen- en vrouwenhersenen? Ontwikkelen hersenen zich het hele leven? Wat kunnen we leren van het gender-perspectief? Annelies legt het ons uit. Ook een column van Bart Heerikhuizen over onderzoek met mannetjes en vrouwtjes ratten. Hij trekt een intrigerende analogie tussen Donald Trump en Annelies Kleinherenbrink. Nieuwsgierig? Luister hieronder d...
2017-06-041h 04
Radio SwammerdamSwammerdam goes Baantjer: Forensisch DNA-onderzoekWie opgegroeid is met Baantjer en Midsomer Murders weet dat DNA het geheime ingrediënt waarmee de moordenaar door de mand valt en uiteindelijk toch gepakt wordt. Behalve in detectives heeft forensisch DNA onderzoek zich ook in de echte wereld bewezen, denk alleen al aan de moord op Marianne Vaatstra. In deze aflevering praat Marie Beth over het oplossen van misdaden met behulp van DNA met promovendus Anna Mapes over mobiele DNA-analyse en hoogleraar Klaas Slooten over wat wiskunde en DNA met elkaar te maken hebben.
2017-05-2857 min
Radio SwammerdamNorm van Waarde II: FilantropieIn het wekelijkse wetenschapsprogramma Radio Swammerdam hadden wij het vandaag over filantropie. Nederlanders geven graag aan goede doelen, maar waarom eigenlijk? Arjen de Wit, onderzoeker werkzaam aan de VU, onderscheidt acht mechanismen zijn die meespelen bij geefgedrag. Het geefgedrag heeft bijvoorbeeld niet altijd met rijkdom te maken, armere mensen geven een groter deel van hun geld weg.
Is dit gulle gedrag van de Nederlander nieuw of hebben wij hierin een lange geschiedenis? Dit horen we van Danielle van Teeuwen, die onderzoek deed naar filantropie in de Gouden Eeuw.
Ook vertelt onze columnist Sicco de Knecht over zijn jeugd als WNF...
2017-05-0757 min
Radio SwammerdamWat maakt de mens II: Het (on)geboren kind, angelmothers en anti-conceptieIn Misha's laatste uitzending voor Radio Swammerdam sprak zij met twee wetenschappers over de rechten van ongeboren kinderen, anticonceptie en engelenmoeders. Welke rechten hebben ongeboren kinderen? Zijn ongeboren kinderen een persoon voor de wet? En hoe past abortus en verplichte anticonceptie in deze juridische discussie? Hierover spraken we met Lisette ten Haaf, promovenda aan de Rechtenfaculteit van de VU. Daarnaast spraken we met antropologe Erica van der Sijpt (UvA) over hoe vrouwen omgaan met het verlies van een kind tijdens de zwangerschap of daarna. Zij onderzocht hiervoor de zogeheten angelmothers in Roemenië, en kwam erachter dat de communisme ook van i...
2017-04-3059 min
Radio SwammerdamWat maakt de mens I: Taalverloedering bestaat niet'Ik graag luister naar Radio Swammerdam' zouden wij nooit uit onze mond krijgen, maar 'Zondagochtend luisteren hun radio' zeggen we allemaal weleens per ongeluk.
In het nieuwe dossier 'Wat de mens maakt' zullen wij het hebben over dingen die mensen maken, zoals kunst, en wat ons tot mens maakt, zoals deze zondagochtend over ons taalgevoel. Aan tafel zat taalkundige Jan Stroop, die ons vertelt dat we door ons feilloze taalgevoel eigenlijk geen grammaticale fouten kunnen maken. We kunnen wellicht fouten maken, omdat we nu eenmaal bepaalde afspraken hebben over wat 'correct' is. Maar volgens Jan Stroop zit de grammatica zo...
2017-03-1954 min
Radio SwammerdamSwammerdam Stemt: Kieslijsten vol witte mannen?Verkiezingen! Nog een paar dagen en dan mogen het vakje voor de naam van onze favoriete kandidaat op de kieslijst rood kleuren. Maar hebben we wel genoeg keuze? Lijken de kandidaten niet teveel op elkaar? Over de selectie én het kamerwerk van etnische minderheden en vrouwen spraken we met Liza Mügge, Politicoloog aan de UvA. Daarnaast praten we met de makers van De Derde Kamer over de media en politieke campagnes.
Cliffhanger: Stemt onze vaste columnist Bart van Heerikhuizen nog steeds PvdA? Hij neemt ons mee in zijn denkproces voorafgaand aan het kiesmoment aankomende woensdag.
2017-03-1254 min
Radio SwammerdamAmsterdam VIII: Ons koloniaal zelfbeeldIn deze aflevering van Radio Swammerdam doken Mirjam & Froukje in het koloniale verleden van Nederland. Paul Bijl, docent Neerlandistiek aan de UvA & postdoctorale onderzoeker bij het KITLV en Eveline Sint Nicolaas, conservator bij de afdeling Geschiedenis van het Rijksmuseum waren te gast. Zij vroegen hen waarom wij eigenlijk zo weinig weten van ons koloniaal verleden en waarom juist deze kennis zo belangrijk is voor ons Nederlanders.
Sicco de Knecht verzorgde een scherpe column waarin hij oproept tot meer nieuwsgierigheid naar ons koloniaal verleden.
2017-02-2557 min
Radio SwammerdamNiets is wat het lijkt? De wetenschap achter complotdenkenWie kun je nog geloven? In een wereld waarin wordt gelekt en gehackt, waarin de alternatieve feiten je om de oren vliegen en nepnieuws in de omloop is, is het soms lastig wie we nog kunnen geloven. In deze aflevering van Radio Swammerdam spreken we over complotdenken met Jan-Willem van Prooijen -gedragspsycholoog verbonden aan de VU, en journalist Maarten Reijnders. De één gelooft wat meer; de ander wat minder. Maar waar ligt de grens tussen kritisch zijn en een complotdenker? Of schuilt er ook waarheid achter een complotdenker?
Ook windt columnist Bas Belleman zich op over de complottheorieën die zic...
2017-02-1956 min
Radio SwammerdamLicht in donkere tijdenLicht heeft een dubbelrol in ons leven. Wij kunnen niet zonder, maar soms kan licht ook onze vijand zijn. Deze zondag bij Radio Swammerdam sprak Elmer Rikhof samen met Henk Ruigrok van der Werven met onze columniste Gemma Venhuizen (fysisch geograaf & freelance wetenschapsjournalist) over haar nieuwe boek Licht. Zij gingen hierbij vooral in op de relatie tussen licht en voedsel. Ook was te gast Arjen Amelink (senior-onderzoeker bij afdeling Optica van TNO in Delft) Hij doet onderzoek naar hoe we kanker in de toekomst kunnen opsporen met behulp van spectroscopie. Zij spraken over de goede vooruitzichten en de obstakels van...
2017-02-1256 min
Radio SwammerdamBaas in eigen brein V: De ene depressie is de andere nietIn deze uitzending van Radio Swammerdam hadden we het over de verschillende vormen van depressie en hoe genen van invloed zijn op depressieve stoornissen. Aan tafel zaten onderzoekers Eva Verbeek en Femke Lamers. Presentatie was in handen van Henk Ruigrok van de Werven en Marie Beth van Egmond.
2017-02-0555 min
Radio SwammerdamSwammerdam Stemt II: Stemmen met je onderbuikCynische burgers, de boze witte man, onderbuikgevoelens: allemaal verklaringen die de media graag aandragen voor recente politieke aardbevingen van Trump tot Brexit. Vandaag spraken we hierover met Bert Bakker, communicatiewetenschapper van de UvA, die in zijn Hot Politics Lab onderzoek doet naar de boze of blije emoties die mensen voelen bij politiek. Zijn experiment waarbij hij de politieke onderbuik in kaart brengt voerde hij onder andere op LowLands uit.
En schrik jij wel eens van de uitslag van een kieswijzer? Krijg je meer zelfvertrouwen van het gebruiken van het Kieskompas? Daarover spraken we met Jasper van de Pol, ook communicatiewetenschapper...
2017-01-2259 min
Radio SwammerdamBaas in eigen brein: Maatschappelijk falen in de prestatiemaatschappijNa een korte kerstonderbreking zijn we weer terug met een uitzending Radio Swammerdam.
We spraken over maatschappelijk falen in de huidige prestatiesamenleving. Toepasselijk bij het onderwerp begon de aflevering niet geheel vlekkeloos door een kleine misser bij de techniek. Aan tafel zat socioloog Judith Elshout, zij promoveerde met een onderzoek naar behoud van zelfrespect in een veeleisende samenleving en naar werklozen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt in activeringsprojecten. Ook zat
HvA onderzoeker Sebastian Abdallah aan tafel om over de praktijk en succeservaringen bij jongeren met een achterstand te praten.
Verder een vlammende column van Heidi Dorudi met de...
2017-01-0848 min
Radio SwammerdamTijd III - Kunnen we ooit door de tijd reizen?In deze uitzending van Radio Swammerdam zitten nobelprijswinnaar Gerard 't Hooft en Stefan Vandoren aan tafel, zij schreven het boek 'Tijd in machten van tien' en bespraken het begrip tijd vanuit een theoretisch natuurkundig perspectief. De vraag die centraal stond was: wat is tijd? En kunnen we ooit door de tijd reizen? Marie Beth en Elmer Rikhof onderwierpen de wetenschappers aan een vragenvuur.
In zijn column verwoordt Sicco De Knecht waarom tijdreizen ook soms 'klote' is, en hoe films tijdreizigers neerzetten.
2016-12-1858 min
Radio SwammerdamBaas in Eigen Brein III: Ooit een normaal mens ontmoet? De geschiedenis van de antipsychiatrie.Deze zondagochtend om 11 uur spraken wij in Radio Swammerdam over de zogenaamde antipsychiatrie. De naamgever van het dossier Baas in eigen brein, Gemma Blok, was te gast. Zij schreef haar proefschrift over de antipsychiatrie tussen 1965-1985 in Nederland.
Henk en Mirjam spraken met Gemma over hervormingen in de psychiatrie in de jaren zestig en zeventig.Moesten psychiatrisch patienten behandeld worden met medicijnen of moesten zij zich juist overgeven aan hun psychose en waanbeelden? Verder spraken zij over de gekkenkrant, shocktherapie en gezinstherapie.
Verder maakte Misha en Henk een reportage bij centrum de Brouwerij, een instelling die anno 2016 de GGZ wil...
2016-12-1155 min
Radio SwammerdamReportage - Westerdok: opgroeien in een stadsjungleDocumentairemaakster Lara Kostic maakt een sociaal-historisch portret van de wijk waar zij opgroeide. Het Amsterdamse Westerdok, dat in twee decennia veranderde van een culturele vrijplaats tot een nieuwbouwwoonwijk voor yuppen. Speciaal voor Radio Swammerdam geeft zij een rondleiding over deze voormalige vrijplaats, dat een uniek soort stadsmens voortbracht.
2016-11-2007 min
Radio SwammerdamSwammerdam Stemt I - Politieke leiders in de media en de Amerikaanse verkiezingenWat doen krantenkoppen met het beeld dat kiezers van politici hebben en met hun kiesgedrag? Is alle media-aandacht goede aandacht voor een politicus? En worden vrouwelijke politici anders in de media afgeschilderd en beoordeeld dan mannen? Aan de vooravond van de Amerikaanse verkiezingen spraken Luuc en Misha hierover met Loes Aaldering (UvA) en Daphne van der Pas (UvA) bij de aftrap van Swammerdam Stemt, het politicologische dossier van Swammerdam. Onze vaste columnist Bart van Heerikhuizen liet zijn sociologische licht schijnen op charismatische leiders.
2016-11-0657 min
Radio SwammerdamTijd II - Het juiste moment en tijd als filosofisch conceptSoms vliegt hij, soms lijkt hij stil te staan, en in een angstaanjagend tempo tikt hij weg: de tijd. In deze uitzending stond Swammerdam volledig in het teken van dit verwarrende - en daardoor oneindig interessante - fenomeen. Mirjam en Elmer gingen op bezoek bij filosofe Joke Hermsen, auteur van het boek Kairos. In haar atelier gingen zij in gesprek over de tijd als filosofisch concept. En vragen haar: bestaat er zoiets als het juiste moment? En wat vertellen de Griekse goden Kairos en Chronos ons over tijd?
Ook gingen Marie Beth en Henk gingen op zoek naar het Eureka-moment...
2016-10-161h 05
Radio SwammerdamGrensgevallen IV: Is economie een wetenschap?Is een economie een wetenschap? En kunnen economen de toekomst voorspellen? Daar praten we over met Dr. Ed Westerhout, universitair hoofddocent economie verbonden aan de Universiteit van Tilburg.
De prachtige column werd deze week voorgelezen door geurhistorica Caro Verbeek, over de geur van geld oftewel 'Penunia non olet'.
Ook was Radio Swammerdam dit weekend op het podcastwalhalla in de Brakke Grond: Het Oorzakenfestival. Hier maakte Mirjam Zuidam en Henk Ruigrok van der Werven een reportage over de problemen die podcastmakers hebben met het verdienen van geld.
2016-10-0258 min
Radio SwammerdamRevolutie I: Data activisme en de (r)evolutie van de krakerActivisme: toen en nu. In deze uitzending staat Radio Swammerdam in het teken van la revolution.
In 1980 hing een mist van traangas in de straten van Amsterdam. Door de vele confrontaties tussen krakers en ME wordt dit jaar door sommige het meest recente rampjaar uit de NL geschiedenis genoemd. We praten over de opkomst en neergang van de kraakbeweging met socioloog en ex-kraker Eric Duivenvoorden.
Tegenwoordig is de baksteen achterhaald. Een laptop en wat kennis van het programmeren is voldoende. Postdoc Lonneke van der Velden is te gast en vertelt ons over haar haar onderzoek naar data-activisme.
2016-09-2558 min
Radio SwammerdamAmsterdam: 020nline, de Digitale Stad en het internetVanmorgen spraken Marie Beth en Misha bij Radio Swammerdam met Geert Lovink over de Digitale Stad en met Ariën Vijn over AMS-IX, het internetknooppunt van Amsterdam. Dit datacentrum in de Watergraafsmeer is een van de meest belangrijke dataknooppunten van Europa. Arien Vijn werkt bij de HvA en het datacentrum en legde ons uit over de Amsterdam Data Tower en de infrastructuur van het internet. Over het datacentrum bij Science Park maakte Mirjam en Marie-Beth onze eerste Swammerreportage waarbij ze zich tussen de zoemende computers en kabelkluwen begaven. Met Geert Lovink tenslotte spraken we over de ontstaansgeschiedenis van het internet e...
2016-09-1858 min
Radio SwammerdamEinde-van-het-seizoen-special: terugblik met de columinstenIn deze allerlaatste aflevering van seizoen 2015-2016 blikt Radio Swammerdam terug. In de spotlight staan de verborgen sterren van Swammerdam: de columnisten. Met de vaste columnisten Bart van Heerikhuizen en André Klukhun bespreken we de ins- en outs van het schrijven van een radiocolumn. André gaat ons na zes jaar helaas verlaten, maar deelt graag nog wat herinneringen met ons. Speciaal daarvoor schuiven ook de oprichters van Radio Swammerda, Tamar de Waal en Alexander Bakkes, aan.
2016-05-291h 01
Radio SwammerdamPinksterspecial: Achter de schermen van SwammerdamIn deze Swammerdam Pinksterenspecial gaan we behind the scenes van Swammerdam. We praten met de redacteuren waarbij zij ons vertellen over hun ervaringen bij Radio Swammerdam. Wie zijn zij? Hoe gaat het samenstellen van een uitzending in zijn werk? En wat was hun favoriete uitzending?
Dit is de uitgelezen kans om jouw favoriete redacteur beter te leren kennen!
2016-05-1557 min
Radio SwammerdamGroen III: Haring, kibbeling en andere dieren van AmsterdamDeze laatste aflevering van Radio Swammerdam in het dossier Groen ging over de ecologie in de Baltische Zee en dieren in Amsterdam. Aan tafel zaten Floor Soudijn, recent gepromoveerd aan de Universiteit van Amsterdam, met een interessant onderzoek in de theoretische ecologie over het effect van seizoensdynamiek op populaties en voedselketens. Ze keek daarbij vooral naar vispopulaties in de Baltische Zee en vertelde ons dat je eerst een broodje haring moet eten als je een portie kibbeling wilt. Daarnaast was te gast Geert Timmermans, stadsecoloog bij de gemeente Amsterdam. Door jarenlang werken met de Amsterdamse ecologie weet hij alles over...
2016-05-0856 min
Radio SwammerdamRealiteit V: De oorsprong van betekenisBestaat er zoiets als een ultiem fundamenteel beginsel van alles wat er is? En zo ja, waar ligt dan precies het onderscheid tussen betekenisloos en betekenisvol? Maakte een creator dat onderscheid? Of zit er alleen maar een schijnbaar verschil tussen en is het een kwestie van complexiteit opschalen? In deze aflevering van Radio Swammerdam praten we met Pieter Adriaans (kunstenaar & hoogleraar Kunstmatige Intelligentie) en Emanuel Rutten (wiskundige, filosoof én gelovige) over een universeel beginsel van alles wat er is - het laatste deel van de reeks ‘fundamenten van de realiteit’.
2016-05-0147 min
Radio SwammerdamGrensgevallen III: Interdisciplinarieit, modewoord of heilige graal?Multi-, meta-, non-, trans- maar vooral: interdisciplinariteit. Wat is het, waarom is het zo belangrijk en hoe werkt het in de praktijk? Vandaag hadden we het daarover in de allerlaatste uitzending die Lieven samenstelt voor Swammerdam, tevens de laatste uitzending in het dossier Grensgevallen van de Wetenschap. Samen met Misha sprak Lieven daarom met Loet Leydesdorff, hoogleraar dynamiek van de wetenschapscommunicatie en technologische innovatie aan de UvA, en met Mieke Bal, voormalig hoogleraar theoretische literatuurwetenschap en videokunstenaar. In een levendige gesprek dat opgebouwd was als een onderzoekspaper dat Lieven zo zou kunnen inleveren op de universiteit bespraken we zorgvuldig verschillende...
2016-04-1756 min
Radio SwammerdamGrensgevallen II: UFO's bestaan gewoonUFO’s bestaan gewoon. Dat is de conclusie die dr. ir Coen Vermeeren, hoofd van het Studium Generale aan de TU Delft, trekt nadat hij dit fenomeen grondig onderzocht heeft.
Volgens Vermeerden wordt het tijd dat wij de vele UFO-klokkenluiders en ooggetuigen serieus nemen. Met zijn boek, ‘UFO’s bestaan gewoon’, roept hij de wetenschap dan ook op om het UFO fenomeen open en grondig te onderzoeken. In deze aflevering van Radio Swammerdam interviewen Elmer Rikhof en Misha Melita hem. De column werd dit keer verzorgd door Heidi Dorudi.
2016-04-0356 min
Radio SwammerdamPaasspecial: Wederopstanding van de podcastAangezien de OBA gesloten is op deze paaszondag heeft Radio Swammerdam vandaag een paasspecial in petto. Omdat het lijkt alsof de podcast net als Jezus aan een wederopstanding bezig is, daarom verstopten we in deze uitzending twee concullega's van Radio Swammerdam.
Allereerst Onder Mediadoctoren [www.ondermediadoctoren.nl] die ooit begonnen als podcast maar tegenwoordig tweewekelijks op maandagavond uitzenden op Salto 1. Deze aflevering gaat zijdelings over Radio Swammerdam, want het gaat over wetenschapsjournalistiek in Nederland.
De tweede podcast waar we een deel van laten horen is Eeuw van de Amateur [www.eeuwvandeamateur.nl] waarin Botte Jellema op zoek gaat naar de...
2016-03-2700 min
Radio SwammerdamGroen I: Strijden tegen klimaatverandering met ecocidewetgevingDe eerste aflevering in het nieuwe dossier 'Groen'! Bioloog Jan Swammerdam, waar ons programma naar vernoemd is had zich heden ten dage hoogstwaarschijnlijk ook zorgen gemaakt over klimaatverandering. Presentatoren Elmer Rikhof en Henk Ruigrok van der Werve spraken daarom met twee onderzoekers over ontwikkelingen op het gebied van ecocidewetgeving.
Femke Wijdekop is juridisch onderzoeker aan het Institute of Environmental Security in Den Haag. Zij was bij de uitspraak van de rechter die onlangs de stichting Urgenda gelijk gaf en de Nederlandse staat dwong om klimaatdoelen te halen. Daarnaast was Pieter Pauw, onderzoeker aan het Deutsches Institut für Entwicklungspolitik (DIE) i...
2016-03-1355 min
Radio SwammerdamMaatschappij III: eHealth en BigData in de gezondheidszorgApps op je smartphone die meten hoe gestrest je bent, wat je hartslag of bloeddruk is, hoeveel stappen je op een dag loopt of wat je insulinewaarde is: ze worden steeds vaker gebruikt.
We praten over de kansen en gevaren van een digitale gezondheidszorg (eHealth)met Mark Hoogendoorn, universitair docent Artificial Intelligence, en Heleen Riper, hoogleraar eHealth en klinische psychologie.
De andere uitzendingen over zorg en technologie waar aan het einde naar verwezen worden zijn:
Heb je nog iets te verbergen? https://soundcloud.com/swammerdam/heb-je-nog-iets-te-verbergen
Wat gebeurt er achter de tralies?
https://soundcloud.com/swammerdam/wat-gebeurt-er-achter-de-tralies
Achter de schermen...
2016-03-0652 min
Radio SwammerdamMaatschappij II: Heb je (n)iets te verbergen?In de aflevering over Liveness en Realtime kwamen we er al achter dat het internet steeds meer gekanaliseerd wordt. Hoe wordt er geld aan ons gedrag verdiend en zijn er mogelijkheden om hier onderuit te komen? Hier gaan we dieper op in met Frederik Zuiderveen Borgesius, juridisch onderzoeker aan het instituut van informatierecht aan de UvA en Geert Lovink, onderzoeker aan het institute for network cultures aan de HvA.
De aflevering over Liveness: https://soundcloud.com/swammerdam/uitzending-over-live-mediawetenschappers-praten-over-de-veranderingen-in-live-door-het-internet
De podcast waar in het begin naar verwezen werd is te vinden op www.digitalisme.nl
2016-02-2855 min
Radio Swammerdam(W)Etenschap I: Luisteren met je neusEen geurige uitzending deze week bij Radio Swammerdam, voor het eerste deel van het nieuwe dossier(W)Etenschap. Lieven en Maureen roken met twee academici aan de wetenschap van geur en fermentatie. Caro Verbeek, promovenda kunstgeschiedenis aan de VU vertelde over haar onderzoek naar culturele en kunstzinnige toepassingen van geur door de tijd heen. Ze had ook haar eigen geurstaaltjes meegenomen en legde daarbij uit hoe mensen verschillende betekenis geven aan geur met woorden en in de kunst. Daarnaast spraken we met Remco Kort, hoogleraar microbiologie, eveneens van de VU, Hij vertelde hoe een bacterie uit kaas er voor kan...
2016-01-2455 min
Radio SwammerdamAmsterdam I: Is GHB de nieuwe heroïne?In Radio Swammerdam hadden we het deze keer over verdovende middelengebruik in Amsterdam én buiten de ring. Aan tafel zat Gemma Blok (UvA), zij deed onderzoek naar de heroïne epidemie in het Amsterdam van de jaren zeventig en tachtig. Hoe werd heroïne in Amsterdam geïntroduceerd en hoe werd het zo’n groot probleem? Ook aan tafel zat Ton Nabben (Bonger Instituut) die vertelde over zijn nieuwe onderzoek naar GHB-gebruik op het platteland. Over Amsterdams GHB-gebruik is veel bekend, maar hoe wordt er gebruikt in de dorpen? Nabben deed opzienbarende observaties en onderzocht waarom het zo’n groot probleem...
2016-01-1757 min
Radio SwammerdamMichiel Leezenberg over Islamitische Filosofie en ISIn Radio Swammerdam spraken Tim Wagemakers en Elmer Rikhof met filosoof Michiel Leezenberg over de Islamitische filosofie. Kan daarin een legitimatie gezocht worden voor het geweld van IS? En, welke academische traditie kent de Islam? Is het niet zo dat de Islam in de Middeleeuwen misschien wel toleranter was dan de Christelijke traditie uit die tijd?
Een gesprek over Said Qutb, Ibn Tamiyya en andere Islamitische denkers.
(NB): Helaas is het eerste gedeelte van het gesprek weggevallen. De uitzending begint nu met de vraag hoe de Islam voor sommigen verworden werd tot een politieke ideologie waarin geweld gelegitimeerd kan worden.
2015-11-2243 min
Radio SwammerdamBlij met je ingevroren ei(cel)?Terwijl veel kinderen zenuwachtig de Sint aan het opwachten zijn in Amsterdam, praten we in Radio Swammerdam over het baren van kinderen. Nieuwe technologieen maken het mogelijk voor vrouwen om hun eicellen te laten invriezen en daarmee hun zwangerschap bewust uit te stellen. Welke culturele normen spelen een rol bij deze beslissing, en hoe kan het maatschappelijke beeld omtrent ouderdom hierdoor veranderen? Henk Ruigrok van der Werve en Maureen Voestermans spraken een uur lang met Lucy van de Wiel, zij promoveerde onlangs aan de UvA op het invriezen van de eicel als cultureel fenomeen.
2015-11-1556 min
Radio SwammerdamVormgeving van religieDeze week hebben we het bij Radio Swammerdam gehad over hoe men vorm geeft aan religie. Eerst spraken we met Manuela Kalsky over hoe mensen hun leven vormgeven die in meerdere religies geloven. Kalsky is bijzonder hoogleraar religiewetenschappen aan de Vrij Universiteit schreef een boek en verschillende artikelen over 'meervoudige religieuze binding'. Vervolgens spraken we met religieus-antropoloog over hoe religieuzegebouwen worden vormgegeven. Verkaaik is assistent professor antropologie aan de UvA en heeft veel onderzoek gedaan naar religieuze architectuur in Nederland en daarbuiten.
2015-10-2555 min
Radio SwammerdamOnderwijs(on)gelijkheidIn de eerste uitzending van het nieuwe seizoen van Radio Swammerdam spraken Tim Wagemakers en Misha Melita met Herman van de Werfhorst over de kloof tussen arm en rijk als gevolg van opleidingsniveau. Van de Werfhorst is hoofdauteur van de bundel Een kloof van alle tijden: verschillen tussen lager en hoger opgeleiden in werk, cultuur en politiek die onlangs verscheen bij Amsterdam University Press.
2015-10-0455 min
Radio SwammerdamVerklaringen voor obesitasDe laatste aflevering van dit seizoen van Radio Swammerdam was een razend interessante! Eten, eten en dan nog eens eten: obesitas vormt een groot probleem.
Het risico op obesitas blijkt toe te nemen wanneer je als kind in de baarmoeder blootgesteld geweest bent aan hormoonverstorende stoffen. Juliette Legler, hoogleraar toxicologie aan het instituut voor milieuvraagstukken (VU) doet hier onderzoek naar.
Ook spraken we met Richard IJzerman, internist-endocrinoloog (VUmc), die onderzoekt hoe onze hersenen en hormonen reageren op het denken aan voedsel en voedselinname zelf. Wat zegt zijn onderzoek over onze "hongerige hersenen"?
2015-07-2856 min
Radio SwammerdamMasterscripties - deel 2: onderwijsaspiraties en gedachte-experimenten in science fiction filmsRadio Swammerdam spreekt met veelbelovende scriptieschrijvers van de Universiteit van Amsterdam. Deze week vertelt Monique Verhoeven over de onderwijsaspiraties van pubers ten opzichte van hun ouders en de rest van de klas. Want hoe ver is Nederland als het gaat om een meritocratie (=je kan het net zo ver schoppen als je verdient, ondanks je afkomst)? Volgens Monique zijn we ver, maar we zijn er nog niet. Want de verwachtingen van scholieren heeft nog te veel met verwachting van de ouders te maken: dat kan een achterstand opleveren.
Masya Boon schreef een gedachte-experiment over hoe het is om je eigen...
2015-07-1456 min
Radio SwammerdamAchter de schermen van GoogleGoogle en Wikipedia dicteren steeds meer onze kennis. Maar hoe bepaal je wat belangrijke informatie is, en is kennis echt macht? In Radio Swammerdam sprak hoogleraar Computerwetenschappen Maarten de Rijke (UvA) met presentatoren Luuk Ex en Lieven Heeremans. De Rijke zit achter de knoppen van steeds slimmer zoekende algoritmes en is bezig met het ontwikkelen van "Slow Search". Maar wat is een algoritme eigenlijk?
Bas Belleman sprak over hoe Google en andere zoekmachines ons menszijn veranderen. "Het idee dat we moeite zouden doen om iets te vinden, begint te verdwijnen." Hij pleit dan ook voor een zoekmachine die ons meeneemt...
2015-05-3156 min
Radio SwammerdamVerstoorde slaapVanochtend heel vroeg (10:00 uur in plaats van 11:00 uur) sprak Radio Swammerdam al over het onderwerp "slaap" en dan met name de verstoring daarvan. Bij het VUmc onderzoekt Sonja Rutten momenteel de effectiviteit van lichttherapie op slaap en stemming bij patiënten met de ziekte van Parkinson.
Vervolgens gaf dr. Ysbrand van der Werf - Hoofd van het onderzoeksteam Neuropsychiatrie bij het VU medisch centrum en Hoofd Emotie en Cognitie aan het Nederlands Instituut voor Neurowetenschappen - uitleg over de functie en verstoring van slaap in het algemeen en in relatie tot zijn eerdere onderzoeken.
Presentatie: Eveline van Rijswijk en Tim W...
2015-05-1255 min
Radio SwammerdamDe dood beschouwd met Frank van de GootDeze week in Swammerdam: silent witness. Frank van de Goot is één van de weinige forensische pathologen in Nederland. Hij verrichtte meer dan 3500 secties en luidde onlangs in RTL Late Night de noodklok, nadat hij na onderzoek constateerde dat artsen in ons land in 50 procent van de sterfgevallen ernaast zitten bij het vaststellen van de doodsoorzaak. Vorige maand promoveerde hij aan het VU Medisch Centrum met een onderzoek naar letseldatering en verbeterde daarbij meteen technieken om letsel te kunnen dateren. In Radio Swammerdam, het wekelijkse wetenschapsprogramma op AmsterdamFM, spraken Tim Wagemakers en Sterre ten Houte de Lange vandaag een uur la...
2015-05-1056 min
Radio SwammerdamSwammerdam's swingende lustrumuitzendingOp zondagochtend 3 mei 2015 werd het eerste jubileum van Radio Swammerdam, het wekelijkse wetenschapsprogramma van AmsterdamFM, gevierd met een maar liefst twee uur durende uitzending!
We spraken met drie wetenschappers over thematieken die een rol speelden in het leven van Jan Swammerdam, de zeventiende eeuwsewetenschapper, naar wie het programma vernoemd is:
Emanuel Rutten, wiskundige en filosoof aan de VU, Cor Zonneveld, bioloog bij Amsterdam Univeristy College en Marjolein van Egmond onderzoeker aan het VUmc
Ook was er live muziek van Elenne May te horen. Tussendoor klonken er reportages, gemaakt door Luuk Ex, Tim Wagemakers en Lieven Heeremans. Ook Tamar de Waal...
2015-05-031h 53
Radio SwammerdamVriendschap, sexting, verkering en Hooking UpDeze aflevering van Radio Swammerdam draait geheel om de uitdagingen voor adolescenten op het gebied van relaties en seks. Antropoloog Willemijn Krebbekx liep 15 maanden mee in de tweede klas van vier Nederlandse middelbare scholen en onderzocht hoe jongeren relaties aangaan. Ze ontdekte hoe grote rol seksualiteit speelt in de groepsdynamiek. Tweede gast is socioloog Jitse Schuurmans. Hij schreef al eerder over hoe mensen elkaar ontmoeten op een college campus in Californië en een in Hong Kong.
Antropoloog Willemijn Krebbekx won geduldig vertrouwen bij jongeren in de burgklas om vervolgens met ze te praten over relaties in de klas. Ze ontdekte d...
2015-04-2655 min
Radio SwammerdamSwammerdam integreert in het moslimintegratiedebatVandaag stonden de moslims centraal in Radio Swammerdam. Of althans, centraal: het debat over de integratie van moslims is sinds 9/11 steeds verder gepolariseerd. Thijs van Dooremalen doet op het moment promotieonderzoek aan de UvA naar de veranderingen in het politeke debat omtrent moslims en terrorisme. Thijl Sunier, hoogleraar culturele antropologie aan de VU, doet veldonderzoek naar hoe, wat hij noemt 'gewone' moslims' (lees: niet de Imams) participeren in de Nederlandse samenleving.
Columnist Sicco de Knecht sprak zich in zijn column fel uit tegen de veiligheidsterreur van de overheid. De column had als titel: Ver weg maar toch dichtbij.
2015-03-2256 min