Shows
Za dużo tego Wszystkiego3. O magicznym myśleniu. Z gościem. - Artur TelwikasW tym odcinku gościmy dra Artura Telwikasa i rozmawiamy o magicznym myśleniu.
Zastanawiamy się, czy irracjonalizm leży w naturze człowieka i co możemy na tym zyskać.
I garść uwag oraz literatury w temacie - od naszego gościa:
Richard Wiseman przeprowadził badania nad wiarą w przesądy i ich wpływem na ludzkie zachowanie i wykazał, że pomagają one ludziom czuć się pewniej w trudnych sytuacjach (efekt placebo).
Stuart Vyse napisał książkę "Believing in Magic", w której analizuje psychologiczne aspekty w kwestii przesądów i wykazuje ichpotencj...
2024-07-0853 min
Ryms o gzymsRyms o gzyms #1"Ryms o gzyms" czyli liryka, epika i dramat - podcast dla dzieci/ nie dla dzieci, w którym dwie matki piratki dzielą się tym, co je ostatnio poruszyło w literaturze.
Lista książek w #1:
Ulf Stark, "Uciekinierzy”, il. Kitty Crowther, przeł. Katarzyna Skalska, Zakamarki
Brian Hare i Vanessa Woods, „Przetrwają najżyczliwsi. Jak ewolucja wyjaśnia historię człowieczeństwa”, przeł. Kalinowski Kasper, Copernicus center press
Michał Cichy, „Pozwól rzece płynąć”, Czarne
Shaun Taun, „Opowieści z głębi miasta”, Kultura Gniewu
Wisława Szymborska, „Widziane z góry” [w:] Wi...
2023-12-3140 min
8:10Jutronauci: Czy żyjemy w epoce, w której jednym z głównych problemów jest "plaga samotności"?157. odcinek podcastu w programie "Jutronauci". Z czego wynika rosnąca skala samotności? Dlaczego trend zaczął nasilać się około dekady temu? Z jakich powodów samotność dotyka głównie nastolatków i mężczyzn? O samotności, jej przyczynach i rozległych konsekwencjach oraz roli mediów społecznościowych, Kasper Kalinowski rozmawia ze Sławomirem Prusakowskim, psychologiem z Uniwersytetu SWPS we Wrocławiu.
Więcej tekstów i rozmów o przyszłości znajdziesz w najnowszej edycji programu "Jutronauci": https://wyborcza.pl/jutronauci.
1970-01-0123 min
8:10Robotyzacja - powód do obaw czy nadzieja na rozwój?W ciągu dekady roboty mogą zająć nawet 20 milionów miejsc pracy na całym świecie. Czy wzrosną obawy przed tym trendem i czy wystąpią protesty podobne do XIX-wiecznych strajków luddystów? A może - podobnie jak w przypadku industrializacji - robotyzacja paradoksalnie okaże się szansą na rozwój? Czy każda nowa technologia budzi obawy? Czy mielibyśmy szansę przetrwać jako gatunek, gdyby nie stopniowo wprowadzane maszyny w rolnictwie i innych obszarach przemysłu? O wyzwaniach, jakie stwarza robotyzacja, jej historii oraz wpływie na społeczeństwo Kasper Kalinowski z "Gazety Wyborczej" rozmawia z prof. Ryszardem Tadeusiew...
1970-01-0124 min
8:10Jutronauci: Wyłączając światło, ratujemy owady. Miliardy ich giną od zanieczyszczenia świetlnego158. odcinek podcastu w programie "Jutronauci". Jedna czwarta powierzchni Ziemi jest w sposób krytyczny zanieczyszczona światłem. Cierpią na tym nie tylko ludzie, szczególnie destrukcyjnie uderza to w owady. Dlaczego tak się dzieje? W jaki sposób światło szkodzi owadom? Czy ich przyszłość jest zagrożona? Jak można pomóc owadom żyjącym w nocy? Jakie rozwiązania systemowe warto by wprowadzić, żeby zmniejszyć zanieczyszczenie światłem? Kasper Kalinowski rozmawia z profesorem Stanisławem Ignatowiczem ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie.
Więcej tekstów i rozmów o przyszłości znajdziesz w najnowszej edycji programu "Ju...
1970-01-0122 min
8:10Jutronauci: Czy po buncie Prigożyna Rosję czeka wojna domowa?159. odcinek podcastu w programie "Jutronauci". Czy rajd Prigożyna na Moskwę to dowód na to, że reżim Putina jest skończony? Dlaczego Wagnerowcy wycofali się w ostatniej chwili i kto za nimi stał? Czy bunt Prigożyna sprawia, że wizja wojny domowej w Rosji jest realna? Jakiej reakcji Putina możemy się spodziewać i w jak wydarzenia wpłyną na sytuację w Ukrainie? O buncie Prigożyna, jego konsekwencjach i przyczynach, roli Białorusi i USA oraz długofalowych skutkach Kasper Kalinowski z "Gazety Wyborczej" rozmawia z dr. hab. Jarosławem Macałą, politologiem, badaczem zajmującym się geopolityką z Uniwersytetu Zielonogór...
1970-01-0125 min
8:10Jutronauci: Czy rozwój sztucznej inteligencji zagraża środowisku?Wyszkolenie popularnego programu ChatGPT pochłania tyle energii, ile zużywa 121 domów w Stanach Zjednoczonych w ciągu roku. Dlaczego sztuczna inteligencja pozostawia tak duży ślad węglowy? Obecnie cała branża IT odpowiada za około 2 proc. globalnej emisji dwutlenku węgla. Czy w przyszłości ten odsetek może być jeszcze większy? Jak wprowadzać innowacje i jednocześnie chronić środowisko? O śladzie węglowym algorytmów i negatywnym wpływie rozwoju sztucznej inteligencji na środowisko oraz metodach zapobiegania temu zjawisku Kasper Kalinowski z "Gazety Wyborczej" rozmawia z dr. hab. inż. Piotrem Szczuko z Wydziału Elektroniki, Tele...
1970-01-0115 min
8:10Jutronauci: W jaki sposób nagrodzone Noblem kwantowe kropki odmienią nasze życie?Czym są kwantowe kropki, którym zawdzięczamy ekrany telewizyjne (QLED-y), lampy LED, a chirurgom pomagają podczas usuwania tkanki nowotworowej? Dlaczego tak wielu naukowców nie wierzyło, że wiedza o nich znajdzie praktyczne zastosowanie? Jeśli to struktura milion razy mniejsza od główki szpilki, to jak możemy je produkować? W jaki sposób odkrycie może wpłynąć na medycynę, produkcję chipów, miniaturowych czujników czy cieńszych ogniw słonecznych? O korzyściach i praktycznych zastosowaniach kwantowych kropek Kasper Kalinowski z "Gazety Wyborczej" rozmawia z dr. hab. Wiktorem Lewandowskim z Wydziału Chemii Uniwersytetu Warszawskiego.
Więcej tekstów i rozmów o...
1970-01-0120 min
8:10Jutronauci: Jakie będą konsekwencje wojny w Izraelu dla Polski i świata?Czy mamy do czynienia z największą porażką wywiadowczą w historii Izraela? Dlaczego Izrael dał się całkowicie zaskoczyć? Na czym polega fenomen Żelaznej Kopuły? Czy możemy przewidywać scenariusze rozwoju konfliktu? O planach inwazji na Strefę Gazy, zmianach, jakie czekają Bliski Wschód, i ewentualnych konsekwencjach wojny dla Polski i świata Kasper Kalinowski z "Gazety Wyborczej" rozmawia z płk. rez. Piotrem Łukasiewiczem, ekspertem Polityki Insight oraz Collegium Civitas.
Więcej tekstów i rozmów o przyszłości znajdziesz w najnowszej edycji programu "Jutronauci": https://wyborcza.pl/jutronauci
1970-01-0124 min
8:10Jutronauci: Czy psychodeliki to przyszłość leczenia chorób psychicznych?Co to za substancje i skąd ponowne zainteresowanie ich właściwościami terapeutycznymi? Jak powinna wyglądać prawidłowa terapia psychodeliczna i dlaczego nie warto próbować tego w domu? Rząd Australii jako pierwszy postanowił dopuścić stosowanie psylocybiny w leczeniu depresji - czy możemy się spodziewać, że inne państwa pójdą tą drogą? O korzyściach (oraz skutkach ubocznych) stosowania psychodelików w leczeniu chorób psychicznych Kasper Kalinowski z "Gazety Wyborczej" rozmawia z prof. Jakubem Piwowarskim z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.
Więcej tekstów i rozmów o przyszłości znajdziesz w najnowszej edycji programu "Ju...
1970-01-0119 min
8:10Jutronauci: Generacja Zet. Czy mamy do czynienia z "seksualną recesją"?Czym różni się życie seksualne generacji Zet od innych pokoleń? Dlaczego zetki do relacji podchodzą z większym dystansem i akceptują ich nietrwałość? W tym pokoleniu spadł również odsetek przelotnych kontaktów seksualnych - co jest tego przyczyną? Dlaczego rośnie odsetek młodych osób identyfikujących się jako LGBT? O seksualności pokolenia Zet oraz o tym, czy to rzeczywiście najbardziej samotna generacja w historii Kasper Kalinowski z "Gazety Wyborczej" rozmawia z dr. hab. Grzegorzem Iniewiczem, profesorem Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Więcej tekstów i rozmów o przyszłości znajdziesz w najnowszej edycji programu "Jutronauci"...
1970-01-0121 min
8:10Jutronauci: Czy powinniśmy się obawiać powrotu odry i chorób zakaźnych?Światowa Organizacja Zdrowia poinformowała o 30-krotnym wzroście zachorowań na odrę w 2022 r. - czy powinniśmy się tego obawiać? Dlaczego w wielu krajach odra pojawia się po okresie, gdy już uznano ją za chorobę wyeliminowaną? Jak wygląda sytuacja w Polsce? Czy dysponujemy danymi na temat innych chorób zakaźnych, w tym ospy? O przyczynach wzrostu zachorowań na odrę, chorobach zakaźnych oraz o tym, jak zmienić sytuację Kasper Kalinowski z "Gazety Wyborczej" rozmawia z dr. Pawłem Grzesiowskim, ekspertem Naczelnej Rady Lekarskiej ds. zagrożeń epidemicznych oraz pediatrą.
Więcej tekstów i rozmów o przyszłości znajdziesz w naj...
1970-01-0118 min
8:10Dlaczego dinozaury wyginęły i co było tego przyczyną?Dinozaury rządziły Ziemią przez około 150 mln lat, a ok. 66 mln lat temu wymarły wraz z 3/4 ówcześnie żyjących gatunków. Które gatunki na tym zyskały? A może dinozaury i tak musiały wymrzeć, bo za długo wykluwały się z jaj? Czy potrafimy odtworzyć szczegóły tej katastrofy? A może współcześnie żyją zwierzęta, które stąpały obok dinozaurów? O mitach narosłych wokół dinozaurów, jakby wyglądał świat, gdyby przetrwały oraz o przyczynach i konsekwencjach ich wymarcia Kasper Kalinowski z działu Nauka "Gazety Wyborczej" rozmawia z dr. M...
1970-01-0122 min
8:10Jutronauci: Czy można się całkiem wyleczyć z depresji?Dlaczego depresja jest najczęściej występującym zaburzeniem psychicznym i na jakie znaki u rodziny czy znajomych być wyczulonym, żeby nie przegapić choroby? Jak wygląda leczenie depresji? Jak odróżnić depresję od obniżenia nastroju czy chandry? Które terapie w przyszłości wydają się być najbardziej obiecujące? O depresji, jej leczeniu, tym dlaczego częściej dotyka kobiety Kasper Kalinowski z "Gazety Wyborczej" w Światowy Dzień Walki z Depresją rozmawia z prof. Dominiką Dudek, kierownik Katedry Psychiatrii Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz przewodniczącą Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego.
Więcej tekstów i rozmów o przyszłości znajdziesz w najnows...
1970-01-0124 min
8:10Jutronauci: Jak sztuczna inteligencja i robotyka zmienią medycynę?Jak przebiegają prace nad robotem operacyjnym, nad którym naukowcy ze Śląskiego Uniwersytetu Medycznego kierowani przez prof. Zbigniewa Nawrata pracują już trzecią dekadę? Czy lepiej być operowanym przez robota, czy człowieka? A może sztuczna inteligencja i robotyka to nadzieja dla pozbawionych lekarzy krajów trzeciego świata? Co z diagnozowaniem i odpowiedzialnością? O zastosowaniu sztucznej inteligencji w medycynie, o tym czy zastąpi doświadczonych lekarzy, a także o kierunku rozwoju robotów operacyjnych Kasper Kalinowski rozmawia z prof. Zbigniewem Nawratem, dyrektorem kreatywnym Fundacji Rozwoju Kardiochirurgii im. prof. Zbigniewa Religi, nauczycielem akademickim Śląskiego Uniwersytetu Medycznego z Katedry Biofizyki...
1970-01-0119 min
8:10Jutronauci: Czy staniemy się cyborgami i zatrzymamy ewolucję biologiczną?Duża część z nas ma wymienioną jakąś część ciała, jak np. soczewkę w oku. Kiedy staniemy się cyborgami i czy powinniśmy się tego obawiać? W jakim obszarze cyborgizacja nastąpi w pierwszej kolejności? Już teraz wiele porodów odbywa się za pomocą cesarskiego cięcia i w coraz późniejszym wieku. Jak wpłynie to na ewolucję biologiczną? A może nieunikniony wydaje się podział na dwie klasy - ubogich, których nie będzie stać na długie życie i naprawianie ciała, oraz warstwę uprzywilejowanych? O cyborgizacji, zahamowaniu ewolucji i możliwościach końca Homo sapiens w obecnym kształcie Kaspe...
1970-01-0121 min
8:10Jutronauci: Czy uda się stworzyć dokładną mapę ludzkiego mózgu?Niedawno międzynarodowy zespół naukowców odtworzył pełną strukturę milimetra sześciennego ludzkiej kory skroniowej. Dlaczego to tak olbrzymi sukces? Czy odkrycie pomoże chorym? Co z mapą połączeń u innych gatunków - możemy tę wiedzę przełożyć na funkcjonowanie ludzkiego mózgu? O badaniu i złożoności ludzkiego mózgu, odkryciach, które są realne w przyszłości Kasper Kalinowski z "Gazety Wyborczej" rozmawia z dr. Pawłem Boguszewskim, kierownikiem Pracowni Metod Behawioralnych Instytutu Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN w Warszawie.
Więcej tekstów i rozmów o przyszłości znajdziesz w najnowszej...
1970-01-0121 min
8:10Jutronauci: Jaka przyszłość czeka IDEAS NCBR i badania nad sztuczną inteligencją w Polsce?Podcast nagraliśmy przed ogłoszeniem informacji o planowanym przekształceniu IDEAS NCBR w instytut badawczy, który od 1 stycznia 2025 r. ma działać pod wodzą prof. Piotra Sankowskiego.
Ile może potrwać nadrobienie strat spowodowanych zmianą kierownictwa IDEAS NCBR? Na czym polega wyjątkowość tego ośrodka? Czy możemy sprawić, żeby Polska stała się atrakcyjnym miejscem dla badaczy AI? A może odpływ kapitału ludzkiego jest nieunikniony? O obecnej sytuacji polskich ośrodków badawczych, działaniach ministerstwa, nierozstrzygniętym konkursie na finansowanie PAN oraz o tym, dlaczego najbliższe lata są kluczowe, jeśli chodzi o badania nad AI, Kasp...
1970-01-0118 min
8:10Jutronauci: Czy rynek badań genetycznych potrzebuje regulacji prawnych?Kto w Polsce może otworzyć firmę prowadzącą badania genetyczne? Gdzie trafiają dane wrażliwe z takich badań? Ile zachodnich genotypów zostało już przeanalizowanych w chińskich laboratoriach? Co można z nich wyczytać i czy mamy powody do niepokoju? O rynku badań genetycznych, obowiązujących regulacjach prawnych oraz tworzeniu przez Chiny największej na świecie bazy danych genomowych Kasper Kalinowski z "Gazety Wyborczej" rozmawia z prof. Michałem Wittem, przewodniczącym Komitetu Genetyki Człowieka i Patologii Molekularnej PAN.
Więcej tekstów i rozmów o przyszłości znajdziesz w najnowszej edycji programu "Jutronauci": https://wyborc
1970-01-0128 min
8:10Jutronauci: Czy antybiotyki stracą swoje właściwości lecznicze?Już odkrywca antybiotyków Alexander Fleming pod koniec lat 20. XX w. sygnalizował, że nadużywanie antybiotyków może być problemem. Czy posłuchaliśmy jego przestrogi? Dlaczego antybiotyki tracą swoją leczniczą moc? W 2016 r. amerykańscy uczeni wykryli u pacjentki zakażenie bakteriami opornymi na antybiotyk ostatniej szansy - kolistynę. Czy tak może wyglądać kolejna pandemia?
O nadużywaniu antybiotyków i zagrożeniach związanych z antybiotykoopornością Kasper Kalinowski z "Gazety Wyborczej" rozmawia z dr. Aldoną Olechowską-Jarząb, mikrobiologiem z Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Więcej tekstów i rozmów o przyszłości znajdziesz w najnowszej edycji pro...
1970-01-0120 min
8:10Jutronauci: Jaka jest przyszłość sztucznej inteligencji w armiiJakie zmiany czekają nas w najbliższej przyszłości, jeśli chodzi o "robotyzowanie armii" i rozwój sztucznej inteligencji? Czy na polu walki będzie mniej żołnierzy? Czy konflikty w Ukrainie i na Bliskim Wschodzie wskazują kierunek rozwoju robotyki? A może, aby czuć się bezpiecznie, potrzebujemy czegoś na kształt trzech praw robotyki Asimova, które będą nas chronić?
O robotyce i AI na wyposażeniu armii Kasper Kalinowski z "Gazety Wyborczej" rozmawia z dr. Aldoną Rosner, kierowniczką Działu Kształcenia i Popularyzacji Nauki w Filii Politechniki Śląskiej w Rybiku oraz prezeską Fundacji PBL Academy.
Więcej tekstów...
1970-01-0116 min
8:10Jutronauci: USA kontra Chiny. Kto zostanie liderem AI?Już w 2017 roku Pekin przedstawił ambitny plan zdominowania rozwoju sztucznej inteligencji, mający na celu zapewnienie roli globalnego lidera do 2030 roku. Jak przebiega jego realizacja? Jakie inwestycje w obszarze AI Chiny rozpoczęły do tej pory? W jaki sposób pekińskie władze wplatają ideologię marksistowską w rozwój AI? A twarde stanowisko Chin w sprawie cenzury - czy może utrudnić realizację ambicji w zakresie sztucznej inteligencji?
O wyścigu po pierwszeństwo w AI między USA a Chinami, popularności DeepSeeka w krajach globalnego południa i przyszłych zastosowaniach AI w obszarze technologii wojskowych Kasper Kalinowski z "Gazety...
1970-01-0119 min
8:10Jutronauci: Jak sztuczna inteligencja odmienia naukę i pracę naukowca?Czy modele sztucznej inteligencji są sojusznikami czy stanowią problem dla naukowców? Jak zmieniają ich codzienną pracę? Czy naukowcy powinni się obawiać? A może istnieją dziedziny nauki, które staną się zbędne? O pracy naukowca w dobie sztucznej inteligencji, wykorzystywaniu algorytmów do pisania artykułów naukowych i zmianach jakie niesie technologia, Kasper Kalinowski z "Gazety Wyborczej" rozmawia z prof. Łukaszem Kaczmarkiem z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, psychologiem i badaczem emocji pozytywnych.
Więcej tekstów i rozmów o przyszłości znajdziesz w najnowszej edycji programu "Jutronauci": https://wyborcza.pl/jutronauci
1970-01-0141 min