Shows
UBLpodcastHet koloniale verleden van de universiteitDe universiteit en haar hoogleraren profiteerden van de Nederlandse koloniën, blijkt uit een recent rapport. Onderzoeker Ligia Giay vertelt.
De Universiteit Leiden bestaat dit jaar 450 jaar. In deze reeks van de UBLpodcast duikt universiteitshistoricus Pieter Slaman in de geschiedenis van de oudste universiteit van Nederland. Dat doet hij aan de hand van stukken uit de Bijzondere Collecties van Universitaire Bibliotheken Leiden (UBL), én met een gast.
Voor deze aflevering spreekt hij met Lidia Giay. Zij onderzocht onlangs het koloniale verleden van de Universiteit Leiden, op verzoek van het college van bestuur. Dat rapport werd begin april gepresenteerd.
Met tal va...
2025-05-1223 minUBLpodcastOnder de zerken van de PieterskerkDe Pieterskerk gold lange tijd als dé begraafplaats voor knappe koppen van de Universiteit Leiden. Hoog tijd om eens een kijkje te nemen.
De Universiteit Leiden bestaat dit jaar 450 jaar. In een nieuwe reeks van de UBLpodcast duikt universiteitshistoricus Pieter Slaman in de geschiedenis van de oudste universiteit van Nederland. Dat doet hij aan de hand van historische documenten uit de Universitaire Bibliotheken Leiden, én met een gast.
Voor deze aflevering spreekt hij met Ward Hoskens, conservator van de Pieterskerk. Die kerk wordt ook wel het Mausoleum Accademicum van de Universiteit Leiden genoemd. Veel beroemde hoogleraren hebben er hun laatste ru...
2025-04-0727 minUBLpodcastVerborgen vrouwenlevens aan de universiteitStuderen aan de Universiteit Leiden was lange tijd alleen weggelegd voor mannen. Maar dat wil niet zeggen dat vrouwen geen belangrijke rol speelden.
De Universiteit Leiden bestaat dit jaar 450 jaar. In deze speciale 450-serie van de UBLpodcast duikt universiteitshistoricus Pieter Slaman in de geschiedenis van de oudste universiteit van Nederland. Dat doet hij aan de hand van historische documenten uit de Bijzondere Collecties de Universitaire Bibliotheken Leiden, én met een gast.
Voor deze aflevering heeft hij Claire Morrisson in de studio. Zij doet aan de universiteit in Leuven promotieonderzoek naar de rol van vrouwen in de vroegmoderne tijd (1575-1675) aan d...
2025-03-1326 minUBLpodcastEen knokpartij in het AcademiegebouwDe academische vrijheid is fel bevochten aan de Universiteit Leiden. Zo moesten wetenschappers zich ontworstelen aan de macht van de kerk.
De Universiteit Leiden bestaat dit jaar 450 jaar. In een nieuwe reeks van de UBLpodcast duikt universiteitshistoricus Pieter Slaman in de geschiedenis van de oudste universiteit van Nederland. Dat doet hij aan de hand van historische documenten uit de Bijzondere Collecties van de Universitaire Bibliotheken Leiden, én met een gast.
Dit keer te gast: Judith Pollmann, hoogleraar Vroegmoderne Nederlandse Geschiedenis. Zij gaat samen met Slaman op ontdekkingstocht om te zien hoe de zwaarbevochten academische vrijheid aan de universiteit is ontstaan. M...
2025-02-0427 minUBLpodcastAncient cuneiform tablets reveal their secretsLeiden scholars study clay tablets from ancient Mesopotamia. But what exactly does the cuneiform script say?
Long before the beginning of our era, people in the Middle East were already writing stories on clay tablets. In Leiden, scholars are deciphering the cuneiform script on these often unique writings from ancient Mesopotamia.
In this episode of the UBLpodcast, professor of Assyriology Caroline Waerzeggers talks about her fascination with the Leiden collection of clay tablets and what they tell us about those long-lost civilizations in Mesopotamia. She does this using original clay tablets and photos of other rare specimens.
2024-10-1523 minUBLpodcastThis is how you create a dictionary of an unknown Middle Eastern languageThis is how you create a dictionary of an unknown Middle Eastern language by UBLcast
2024-09-1726 minUBLpodcastThe tragic fate of Egyptologist Herta MohrLeiden University recently named a new building for Egyptologist Herta Mohr. But who was she?
The new Leiden University building bears the name of Herta Mohr. Her life story has become more clear over the past few years, largely thanks to the detective work of Egyptologist Nicky van de Beek. In this episode of the UBL podcast, Van de Beek talks about the wonderful life and tragic fate of Jewish scholar Herta Mohr.
Leiden University is currently working on a new Middle Eastern Library. In this and subsequent episodes of the UBLpodcast, we will also highlight some special documents from th...
2024-05-3025 minUBLpodcastAn Introduction to the Persian Book of KingsHow did the mythical kings of ancient Persia live? In this podcast, we delve into the Shahnameh, also known as the Book of Kings.
A marvelous epic with countless spin-offs. That, in a nutshell, is the Shahnameh, the Persian Book of Kings. Some of these historical books are kept in the Leiden University Libraries’ special collections.
In this episode of the UBLpodcast, we examine some of those books, while Gabrielle van den Berg tells us about the brilliant stories they contain and their intricate histories. As a Leiden professor of cultural history of Iran and Central Asia, she has spent mo...
2024-04-1126 min
UBLpodcastEen bijzondere brief over de slavernijHet lijkt op het eerste oog een heel bijzonder egodocument: een tot slaaf gemaakte man schrijft brieven aan zijn broer over de gruwelijke omstandigheden op de slavenplantages. Maar Jacqueline Hylkema, Senior Scaliger Fellow aan de Universitaire Bibliotheken Leiden, laat zien dat er iets bijzonders aan de hand is met dit document.
Caribische collecties
In het huidige themaprogramma van de UBL staan de Caribische collecties centraal. De UBL heeft veel oude kaarten, foto’s, boeken en manuscripten uit de voormalige koloniën van Nederland, die in dit themaprogramma worden ontsloten. Dat gebeurt onder meer via tentoonstellingen, video’s en deze podcast.
Meer...
2024-02-1232 min
UBLpodcastPiraterij in het Caribisch gebiedPiraten en zeerovers zijn al decennia een inspiratiebron voor de meest fantastische Hollywoodfilms. Maar in de praktijk ging het er iets anders aan toe dan een blockbuster als Pirates of the Caribbean doet vermoeden, vertelt Aart Ruijter, die promoveert op maritieme geschiedenis.
Aan de hand van kaarten boeken uit de bijzondere collecties van de Universitaire Bibliotheken Leiden reconstrueert hij de reis van een beroemde Franse piraat. Hij neemt ons mee langs de kusten van het Caribisch gebied en de slavenkust van Afrika.
Meer afleveringen
De UBLpodcast is te beluisteren via de volgende kanalen:
Soundcloud
iTunes
Spotify
Castbox
Stitcher
2023-09-0129 min
UBLpodcastHoe contractarbeiders het Surinaamse slavernijsysteem voortzettenOfficieel werd de slavernij in Suriname in 1863 afgeschaft. Maar contractarbeiders uit Indonesië leefden daarna nog jaren onder slechte omstandigheden op de plantages.
Ieder jaar vieren we op 1 juli ketikoti, de afschaffing van de slavernij. Maar met de vrijmaking was het plantagesysteem in Suriname nog niet zomaar verdwenen. In deze aflevering van de UBLpodcast vertelt historicus en surinamist Rosemarijn Hoefte hoe Javaanse contractarbeiders de rol van de slaagemaakten overnamen.
Caribische collecties
In het huidige themaprogramma van de Universitaire Bibliotheken Leiden (UBL) staan de Caribische collecties centraal. De UBL hebben veel oude kaarten en boeken uit de voormalige koloniën van Nederland, di...
2023-05-2628 min
UBLpodcastOp zoek naar de wortels van het SurinaamsHet Sranantongo is een creoolse taal die nog altijd in Suriname wordt gesproken. In deze aflevering van de UBLpodcast ontleden we de taal, en dat brengt ons ook dichterbij de roerige geschiedenis van Suriname.
Britse kolonisten, Hollandse slavenhouders en Afrikaanse tot slaaf gemaakten: je hoort ze allemaal terug in het Sranantongo, oftewel het Surinaams. Aan de hand van authentieke documenten vertelt Fresco Sam-Sin, directeur van het Taalmuseum in Leiden, hoe deze creoolse taal is opgebouwd en wat we daarvan kunnen leren.
Caribische collecties
In het nieuwe themaprogramma van de Universitaire Bibliotheken Leiden (UBL) staan de Caribische collecties centraal. De UBL...
2023-03-1536 minUBLpodcastZeemeerminnen en watermonsters in de vroegmoderne tijdAl sinds de oudheid zijn mensen gefascineerd door de dieren die in de zee voorkomen. Historicus Didi van Trijp vertelt hoe wetenschappers een paar honderd jaar geleden dachten over monsters en zeemeerminnen.
Wat is feit en wat is fictie? En hoe bestudeer je wonderlijke beesten die je nooit met eigen ogen hebt gezien? In deze aflevering van de UBLpodcast vertelt Van Trijp over de wetenschap achter zeewezens, vroeger een zeer serieuze tak van sport. Dat doet ze aan de hand van stukken in de Bijzondere Collecties van de UBL.
European City of Science
In 2022 was Leiden de European City of S...
2023-01-1522 min
UBLpodcastDe fascinerende reizen van Joseph Dalton HookerJoseph Dalton Hooker was een Britse wetenschapper die een belangrijke bijdrage heeft geleverd aan de botanische wetenschappen. Botanisch filosoof Norbert Peeters vertelt over zijn fascinatie voor Hooker.
In deze aflevering van de UBLpodcast vertelt Peeters over het leven van Joseph Dalton Hooker (1817 - 1911). Dat doet hij aan de hand van documenten uit de bijzondere collecties van de Universitaire Bibliotheken Leiden. Zo brengt Peeters kleurrijke platen mee van de planten die Hooker in zijn baanbrekende werk beschreef.
Peeters is als botanisch filosoof gefascineerd door het leven en werk van Hooker, die lange en gevaarlijke reizen maakt om overal ter wereld de...
2022-11-1129 minUBLpodcastCaspar Reuvens: 's werelds eerste hoogleraar archeologieCaspar Reuvens bekleedde als allereerste hoogleraar ter wereld een leerstoel in de archeologie. Ruurd Halbertsma treedt als conservator bij het Rijksmuseum van Oudheden in zijn voetsporen, en vertelt over zijn grote inspiratiebron.
In deze aflevering van de UBLpodcast vertelt Halbertsma over het leven van Reuvens (1793 – 1835). Dat doet hij aan de hand van documenten uit de bijzondere collecties van de Universitaire Bibliotheken Leiden. Zo brengt Halbertsma onder meer de originele oratietekst mee die Reuvens uitsprak toen hij hoogleraar werd, en tekeningen van Romeinse opgravingen in Voorburg.
Voor Halbertsma is het leven en werk van Reuvens extra interessant, want Reuvens speelde ook ee...
2022-09-1030 minUBLpodcastWiskundige werken uit de tijd van Christiaan HuygensDe Universiteit Leiden kent een lange geschiedenis van beroemde wiskundigen. In deze podcast laat wetenschapper Jan Vonk zien dat wiskunde altijd in ontwikkeling is, en dat doet hij aan de hand van historische documenten.
Zo bespreekt Vonk onder meer een aantal documenten van de illustere Christiaan Huygens (1629 – 1695), die na zijn dood zijn archief achterliet aan de Universiteit Leiden. We horen onder meer hoe Huygens tot zijn beroemde slingerformule kwam, en wat huidige wiskundigen nog kunnen leren van zijn denkproces.
Wiskundige Vonk laat je met andere ogen naar deze documenten kijken. Zo valt bijvoorbeeld op dat wiskundigen uit de tijd van Hu...
2022-05-1329 minUBLpodcastStudentenrellen op een jonge universiteitDat hedendaagse studenten regelmatig kattenkwaad uithalen is natuurlijk bekend. Maar ook in de zestiende eeuw konden ze er al wat van, vertelt letterkundige Olga van Marion aan de hand van historische documenten. Al ging het er destijds nog wel iets ruiger aan toe dan nu.
In deze aflevering van de UBLpodcast keren we terug naar de vroege jaren van de Universiteit Leiden. Wie dacht dat de studenten destijds braaf in de banken zaten, komt bedrogen uit. Toen de studenten in opstand kwamen, ging het er hard aan toe. Wilde stakingen werden afgewisseld met periodes van geweld, en regelmatig grepen de...
2022-03-1028 minUBLpodcastDe historische wortels van het begrip cultuurmarxismeWat bedoelt Thierry Baudet als hij het heeft over het begrip cultuurmarxisme? En wat klopt er eigenlijk van die theorie? In de nieuwe UBLpodcast spreken we erover met literatuurhistoricus Bram Ieven.
Volgens de theorie van het cultuurmarxisme zouden linkse denkers verantwoordelijk zijn voor de dreigende omverwerping van de Westerse cultuur. Zo zei politicus Thierry Baudet in 2017 dat cultuurmarxisten “de wereldrevolutie” willen ontketenen door “vervreemding via de cultuur te realiseren”. Daaronder schaart hij verschillende progressieve uitingen, van moderne architectuur tot feminisme.
In deze nieuwe aflevering van de UBLpodcast vertelt literatuurhistoricus Bram Ieven over de historische wortels van dit begrip. Aan de hand van...
2022-01-1329 min
UBLpodcastHoe een Leidse student werd vervolgd om zijn homoseksualiteitHoe een Leidse student werd vervolgd om zijn homoseksualiteit by UBLcast
2021-11-1224 min
UBLpodcastStudents decipher a rare Chinese documentLast February, Leiden University Libraries (UBL) acquired a rare Chinese manuscript dating back to the Ming Dynasty. Three Chinese Studies students got the opportunity to decipher the edict (dated 1582) during their internships. In this UBLpodcast they share their findings.
The Imperial edict is part of the former collection of well-known sinologist and author of detective-novels Robert van Gulik. Thanks to a large private donation and support by our Friends Foundation, the UBL was able to purchase the piece. The edict – written on silk – praises the parents of Zhao Fan, a civil servant with a good reputation. The reigning emperor honors Zhao...
2021-09-1330 min
UBLpodcastDe vriendelijke studentenrevolutieTijdens de studentenprotesten van 1969 werd het Academiegebouw van de Universiteit Leiden een tijdlang bezet door studenten. Zij eisten openheid en medezeggenschap. In deze aflevering van de UBLpodcast neemt historicus Pieter Slaman ons mee terug naar deze roerige periode.
In de podcast vertelt Slaman aan de hand van oude krantenartikelen en andere documenten hoe het protest er aan toeging. Waar het in andere steden nog wel eens grimmig kon worden, bleef het protest in Leiden erg beschaafd, bijna op het komische af. Zo werd het Academiegebouw weliswaar bezet, maar konden de tentamens in het gebouw gewoon doorgaan. Toch lukte het de...
2021-06-0925 minUBLpodcastDe verborgen geschiedenis van ons AcademiegebouwAl eeuwenlang is het Academiegebouw het belangrijkste gebouw van de Universiteit Leiden. Maar het gebouw aan het Rapenburg had lang niet altijd zo’n plechtige en ceremoniële functie als vandaag de dag. Dorrit van Dalen dook in de geschiedenis en vertelt erover in de UBLpodcast.
Van Dalen publiceerde onlangs het boek Rap 73, genoemd naar het adres Rapenburg 73. Ze noemt het een gebruiksgeschiedenis van het gebouw, want ze stelt met name de ‘bewoners’ van het Academiegebouw centraal. Studenten, pedellen en rectoren vormen de hoofdpersonen van het werk, en aan de hand van hun belevenissen vertelt ze over het gebouw. Aan bod kom...
2021-04-2426 minUBLpodcastDe wonderlijke ontsnapping van Hugo de GrootDit jaar is het precies 400 jaar geleden dat Hugo de Groot ontsnapte aan zijn levenslange gevangenisstraf. Verstopt in een boekenkist wist hij Slot Loevestein te ontvluchten. In deze aflevering vertelt Jacqueline Hylkema over zijn ontsnapping en wat daaraan vooraf ging.
Hylkema is universitair docent cultuur- en kunstgeschiedenis aan het Leiden University College in Den Haag. Met haar studenten werkte ze de afgelopen tijd aan een online tentoonstelling over Hugo de Groot. De tentoonstelling bestaat uit authentieke geschriften en kunstobjecten uit de bijzondere collecties van de Universitaire Bibliotheken Leiden (UBL). Zo kun je onder meer correspondentie van Hugo de Groot zien...
2021-02-1933 minUBLpodcastOnderdrukking en vrijheid in het vroege islamitische rijkTijdens en na de dood van de profeet Mohammed veroverden de moslims een groot deel van Noord-Afrika en het Midden-Oosten. Dat speelde in de 7de eeuw na Christus, ver voordat het buskruit werd uitgevonden. Hoe hielden zij hun immense rijk onder controle? Petra Sijpesteijn, hoogleraar Arabisch, vertelt erover in de UBLpodcast.
In deze podcast bespreekt Sijpesteijn de verschillende bronnen die zij voor haar onderzoek gebruikt. Zo heeft ze onder meer kronieken meegenomen die (soms eeuwen na dato) de “heldhaftige overwinningen” beschrijven die de moslims behaalden. Maar ze vertelt ook over nog oudere papyri, die vaak een veel realistischer beeld schetsen van...
2020-10-2525 minUBLpodcastDe bloedige dekolonisatie van IndonesiëPrecies 75 jaar geleden verkreeg Indonesië zijn onafhankelijkheid, maar dat ging gepaard met veel geweld. Zowel onafhankelijkheidsstrijders als Nederlandse soldaten begingen behoorlijk wat oorlogsmisdaden. In de UBLpodcast vertelt hoogleraar Gert Oostindie aan de hand van propagandaposters en fotoboeken hoe die chaotische tijd eruit zag.
Gert Oostindie is hoogleraar Koloniale en Postkoloniale Geschiedenis aan de Universiteit Leiden, en een autoriteit op het gebied van de onafhankelijkheidsstrijd van Indonesië. Die geschiedenis staat de laatste jaren weer veel in de belangstelling. In maart van dit jaar bood koning Willem-Alexander excuses aan voor het Nederlandse geweld tijdens de beladen periode. Oostindie doet sinds 2013 wetenschappelijk onderzoek om...
2020-08-2435 minUBLpodcastGodsdienstvrijheid in de protestantse RepubliekNa de tachtigjarige oorlog werd de gereformeerde kerk de publieke godsdienst van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. Tegelijkertijd konden veel katholieken achter gesloten deuren hun godsdienst nog wel belijden. Hoe erg was de onderdrukking echt? We gaan erover in gesprek met Carolina Lenarduzzi in deze aflevering van de UBLpodcast.
Lenarduzzi promoveerde twee jaar geleden op een onderzoek naar godsdienstvrijheid in de Republiek. In haar boek ‘Katholiek in de Republiek’ nuanceert ze het beeld dat veel mensen hebben over de Republiek, namelijk als vrijhaven waar gelovigen van alle denominaties vreedzaam samenwoonden. ‘Er was weliswaar gewetensvrijheid, maar er was geen vrijheid van go...
2020-06-1323 minUBLpodcastSlavernij en opstand in de kolonie SurinameIn 2020 staat het themaprogramma Onderdrukking en Vrijheid centraal bij de Universitaire Bibliotheken Leiden. In deze tweede UBLcast gaan we op zoek naar sporen van slavernij op oude kaarten van de kolonie Suriname.
In de podcast neemt Karwan Fatah-Black ons mee naar de voormalige Nederlandse kolonie in Latijns-Amerika. Hij vertelt over de suikerriet- en koffieplantages die op de oude kaarten staan afgetekend in kaarsrechte kavels, bijna als een Nederlands polderlandschap. En hij vertelt over de felle strijd die achter de schermen woedde tussen de Nederlandse kolonisten en de marrons, de vrijgevochten slaven.
‘Dit is deel van de Nederlandse geschiedenis,’ zegt Fatah-Black in d...
2020-04-2322 min
UBLpodcastDe Nederlandse slavenhandel tussen Angola en BraziliëJe wist ongetwijfeld dat Nederland koloniën heeft gehad in Suriname en Indonesië. Maar wist je ook dat delen van Brazilië en Angola ooit in Nederlandse handen waren? In deze podcast vertelt hoogleraar Zeegeschiedenis Michiel van Groesen over deze periode. We gaan met hem in gesprek aan de hand van twee prachtige oude kaarten uit de collectie van de Universitaire Bibliotheken Leiden (UBL).
Deze UBLcast wordt aangeboden in het kader van 'Onderdrukking en Vrijheid’, het nieuwste themaprogramma van de UBL. Daarin belicht de UBL visies op identiteit, relaties en interactie tussen individuen en groepen in het verleden. Voor het belangstellende publi...
2020-03-0228 min